:: గురుదక్షిణ: మృత్యువును గెలిచిన కృష్ణుని గురుభక్తి ::

    శ్రీమద్భాగవతంలోని దశమ స్కంధంలో శ్రీకృష్ణుడు, బలరాముల విద్యాభ్యాస ఘట్టం అత్యంత విశిష్టమైనది. సాక్షాత్తు ఆ జగన్నాథుడే సామాన్య మానవుడిలా అవంతి నగరంలోని సందీపని మహర్షి ఆశ్రమంలో చేరి, కేవలం అరవై నాలుగు రోజుల్లోనే సమస్త విద్యలను అభ్యసించడం ఒక అద్భుతం. విద్యాభ్యాసం పూర్తయిన తర్వాత, గురువుకు తగిన కానుకను సమర్పించడం సంప్రదాయం. అందుకే కృష్ణబలరాములు వినయంతో గురువు వద్దకు వెళ్ళి, తమకు తగిన గురుదక్షిణను కోరుకోమని ప్రార్థించారు.

    సందీపని మహర్షికి లోక బాంధవుడైన కృష్ణుని మహిమలు తెలుసు. తన ఏకైక కుమారుడు ప్రభాస తీర్థంలో (సముద్రంలో) స్నానానికి వెళ్ళి, అలల తాకిడికి కొట్టుకుపోయి మరణించి ఉంటాడని ఆయన భావించేవారు. ఆ పుత్ర శోకంతో అలమటిస్తున్న గురుపత్ని కోరిక మేరకు, "మరణించిన నా కుమారుడిని తిరిగి ప్రాణాలతో తెచ్చి ఇవ్వు" అని సందీపని మహర్షి కోరారు. ఇది సామాన్య మానవులకు అసాధ్యమైన పని, కానీ కృష్ణుడికి ఇది ఒక లీల మాత్రమే.

    గురువు ఆజ్ఞను తలదాల్చిన కృష్ణుడు వెంటనే ప్రభాస తీర్థానికి చేరుకున్నాడు. సముద్ర దేవుడిని పిలిచి తన గురుపుత్రుడి గురించి అడిగాడు. సముద్రుడు ప్రత్యక్షమై, "ప్రభూ! నా లోపల పంచజనుడు అనే శంఖురూప రాక్షసుడు ఉన్నాడు, బహుశా అతడే బాలుడిని మింగి ఉండవచ్చు" అని తెలిపాడు. కృష్ణుడు వెంటనే సముద్రంలోకి ప్రవేశించి ఆ రాక్షసుడిని సంహరించాడు. అయితే ఆ రాక్షసుడి కడుపులో బాలుడు లేడు. కానీ ఆ రాక్షసుడి శరీరం నుండి ఒక దివ్యమైన శంఖం వెలువడింది. అదే కృష్ణుడి ప్రసిద్ధ శంఖమైన 'పాంచజన్యం'.

    బాలుడు అక్కడ లేడని గ్రహించిన కృష్ణుడు, బలరాముడితో కలిసి నేరుగా యమధర్మరాజు నివసించే సంయమనీ పురానికి వెళ్ళాడు. యముడు పరమాత్మను చూసి భక్తితో పూజించి, వచ్చిన కారణం అడిగాడు. "నా గురుపుత్రుడు ఇక్కడ నీ వద్ద ఉన్నాడు, అతడిని వెంటనే అప్పగించు" అని కృష్ణుడు ఆజ్ఞాపించాడు. కాలచక్రానికి అధిపతి అయిన యముడు, జగన్నాథుడి ఆజ్ఞను శిరసావహించి, మరణించిన ఆ బాలుడిని తిరిగి కృష్ణుడికి అప్పగించాడు.

    మరణించిన బాలుడిని ప్రాణాలతో తీసుకువచ్చి కృష్ణుడు తన గురువుకు అప్పగించాడు. ఆ దృశ్యాన్ని చూసిన సందీపని మహర్షి దంపతులు పరమానంద భరితులయ్యారు. "నాయనా! నీవంటి శిష్యుడు లభించడం నా జన్మ ధన్యం" అని దీవించారు. ఈ ఘట్టం ద్వారా కృష్ణుడు లోకానికి ఒక గొప్ప సందేశాన్ని ఇచ్చాడు: "ఎంతటి శక్తిమంతుడైనా సరే, గురువు పట్ల వినయ విధేయతలతో ఉండి, వారి ఆజ్ఞను నెరవేర్చడమే శిష్యుడి పరమావధి."