:: పూతన సంహారం – శ్రీకృష్ణుని తొలి లీల ::

    శ్రీకృష్ణుని బాల్య లీలలు ఎంతో మధురమైనవి, మహిమాన్వితమైనవి. గోకులంలో నందుని ఇంట జన్మించిన శ్రీకృష్ణుడు, తన దివ్యత్వంతో రాక్షసులను సంహరిస్తూ లోకానికి రక్షణగా నిలిచాడు. అలాంటి లీలలలో అత్యంత ముఖ్యమైనది, భగవంతుని దివ్యత్వాన్ని మొదటిసారిగా లోకానికి చాటిచెప్పిన ఘట్టం పూతన సంహారం. కంసుని ఆజ్ఞ మేరకు గోకులానికి వచ్చిన పూతన అనే రాక్షసిని, చిన్నారి కృష్ణుడు ఎలా వధించాడో ఈ కథనంలో వివరంగా తెలుసుకుందాం.

    శ్రీకృష్ణుడి జన్మవార్త విన్న కంసుడు, తనకు పుట్టబోయే మృత్యువును తప్పించుకోవడానికి గోకులంలో పుట్టిన పసిపిల్లలను చంపాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. అందుకోసం మాయలమారి అయిన పూతనను గోకులానికి పంపాడు. పూతన గోకులంలోకి ప్రవేశించేటప్పుడు ఒక సుందరమైన, మర్యాదస్తురాలైన స్త్రీ రూపంలో వచ్చింది.

    ఆమె సౌందర్యం చూసి గోకులంలో ఎవరూ ఆమెను అనుమానించలేదు. పూతన నందుని ఇంటికి చేరుకుంది. అక్కడ తొట్టిలో పడుకొని ఉన్న చిన్నారి శ్రీకృష్ణుడిని చూసింది. ఆమె కపటమైన మనసుతో "ఈ పసివాడిని ఎత్తుకుని పాలిస్తాను" అని యశోదమ్మ అనుమతితో కృష్ణుడిని తన ఒడిలోకి తీసుకుంది.

    పూతన కృష్ణుడిని ఎత్తుకుని, కపట వాత్సల్యాన్ని ప్రదర్శిస్తూ పాలు ఇవ్వడానికి సిద్ధమైంది. అప్పుడు ఆమె మనోగతాన్ని, ఆమె పలికిన తీరును తెలిపే పోతనగారి పద్యం:

చను నీకు గుడుపజాలెడి / చనువారలు లేరు నీవు చనవలె ననుచున్ చనుగుడిపి మీద నిలుకడ / జనుదాన ననంగ వేడ్కజను జనుగుడుపన్

    "ఓ బాలుడా! నీకు పాలు ఇచ్చే వారు ఎవరూ ఇక్కడ లేరు. అందువల్ల నువ్వు నాతో రావాలి. నేను నీకు ప్రీతిగా పాలు ఇస్తాను" అని పూతన కపటపు మాటలతో కృష్ణుడిని ప్రలోభపెట్టడానికి ప్రయత్నించింది.

    పూతన విషపూరితమైన స్తనాలతో కృష్ణుడికి పాలు ఇవ్వడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు, కృష్ణుడిని త్రాగమని వేడుకున్న సందర్భాన్ని తెలిపే రెండవ పద్యం:

నాచనుబా లొకగ్రుక్కెడు / నో చిన్నికుమార! త్రావు మొయ్యన పిదపన్ నీ చెలువ మెఱుగవచ్చును / నాచెలువము సఫల మగును నళినదళాక్షా!

    "ఓ కమలాల వంటి కన్నులు గల చిన్ని కుమార! ఒక్క గుక్కెడు నా పాలు త్రాగు. ఆ తర్వాత నీ అందాన్ని నేను చూసి తెలుసుకోవచ్చును. అప్పుడు నా అందం, నా జన్మ కూడా సఫలం అవుతుంది."

    లోక రక్షకుడైన శ్రీకృష్ణుడికి ఆమె ఉద్దేశం తెలియనిది కాదు. పూతన కృష్ణుడిని తన పెదవులకు ఆనించి పాలు త్రాగమని ప్రోత్సహించింది. కృష్ణుడు పాలు త్రాగడం మొదలుపెట్టాడు. అయితే, కేవలం పాలు త్రాగడమే కాకుండా, పూతన ప్రాణాలను, ఆమెలోని విషాన్ని, సమస్త శక్తిని తన దివ్యమైన నోటితో పీల్చడం ప్రారంభించాడు.

    ఆ తీవ్రతకు పూతన తట్టుకోలేకపోయింది. ఆమె తన అసలు రాక్షస రూపాన్ని బయటపెట్టి, భయంకరమైన కేకలు వేసింది. కృష్ణుడిని విడిపించుకోవడానికి ప్రయత్నించింది, కానీ సాధ్యం కాలేదు. చివరకు, కృష్ణుడు ఆమెను ఆకాశం మీదుగా భూమిపైకి విసిరివేసి సంహరించాడు.

    ఈ సందర్భంలో భగవంతుని యొక్క దివ్యత్వాన్ని, ఆమె విషాన్ని స్వీకరించిన విధానాన్ని తెలిపే పోతనగారి మూడవ పద్యం:

విషధర రిపుగమ నునికిని / విషగళ సఖునికిని విమల విషశయనునికిన్

విషభవ భవజనకునికిని / విషకుచ చనువిషము గొనుట విషమే తలపన్

    గరుత్మంతుడిని వాహనంగా కలవాడు, విషాన్ని కంఠంలో ధరించిన శివునికి స్నేహితుడైనవాడు, ఆదిశేషువు (సర్పం) అనే పాముపై శయనించేవాడు, మరియు సంసార చక్రానికి కారణమైన జగజ్జనకుడైన శ్రీకృష్ణునికి... పూతన యొక్క విషపూరితమైన స్తనాలను త్రాగటం అనేది ఏ మాత్రం విషం కాదు, అది చాలా చిన్న విషయం (విషయం కూడా కాదు) అని అర్థం.

    పూతన సంహారం అనేది కేవలం ఒక రాక్షస సంహారం మాత్రమే కాదు. అది శ్రీకృష్ణుని యొక్క దివ్యత్వాన్ని, అపారమైన శక్తిని ప్రపంచానికి చాటిచెప్పిన మొదటి ఘట్టం. పూతన కపట బుద్ధితో పాలు ఇవ్వాలని వచ్చినా, ఆమెకు భగవంతుని స్పర్శ లభించడం వల్ల ముక్తి లభించింది. భగవంతుడిని ఏ రూపంలో చేరినా, చివరికి భగవత్ అనుగ్రహం లభిస్తుందనే సందేశాన్ని ఈ ఘట్టం మనకు అందిస్తుంది.

 

 గోకులంలో వేడుకలు - యోగమాయ హెచ్చరిక

    శ్రీకృష్ణావతారం భారతీయ ఆధ్యాత్మిక చరిత్రలో ఒక సువర్ణ ఘట్టం. లోక కళ్యాణార్థం, ధర్మ సంస్థాపన కోసం భగవంతుడు అవతరించిన దివ్య ఘట్టమిది. కంసుని చెరసాలలో దేవకీవసుదేవులకు జన్మించిన శ్రీకృష్ణుడిని, వసుదేవుడు అర్ధరాత్రి వేళ యమునను దాటించి, గోకులంలోని నందగోపుని ఇంట చేర్చాడు. యశోదమ్మ ప్రసవించిన ఆడపిల్లను తీసుకుని తిరిగి చెరసాలకు చేరుకున్నాడు. గోకులంలో నందనందనుడి జననం, ఆ ఆనందోత్సాహాలు ఒకవైపు, చెరసాలలో యోగమాయ కంసుడిని హెచ్చరించిన తీరు మరోవైపు, భాగవతంలోని అత్యంత అద్భుత ఘట్టాలు.

    నందగోపుడు తెల్లవారుజామునే నిద్రలేచి, యశోదకు మగబిడ్డ జన్మించాడనే శుభవార్తను విన్నాడు. ఆ వార్త వినగానే ఆయన ఆనందానికి అవధులు లేవు.  ఉదయమే లేచి  నదిలో స్నానం చేసి, తన శరీరమంతా సువర్ణాభరణాలను ధరించాడు. వేద పండితులను, బ్రాహ్మణులను పిలిపించి వారికి నమస్కరించాడు. వారికి అపారమైన ధనాన్ని, వస్త్రాలను సమర్పించి సత్కరించాడు. ఈ పుణ్య ఘట్టానికి ప్రతీకగా లక్షలాది గోవులను దానం చేశాడు. ఆ గోవుల కొమ్ములకు బంగారు తొడుగులు, గిట్టలకు వెండి ఆభరణాలు, శరీరంపై పట్టు వస్త్రాలు కప్పి, ఎంతో వైభవంగా దాన కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించాడు. నందుని ఈ వ్యవహారం ఆయనలోని దాతృత్వాన్ని, దైవ భక్తిని చాటుతుంది.

    నందనందనుడి రాకతో గోకులం మొత్తం ఒక వైకుంఠంలా మారింది. నందగోకులంలో ఉన్న గోపికలు, గోపాలురు ఈ వేడుకల్లో ఎంతో ఉత్సాహంగా పాల్గొన్నారు. గోకులమంతా పండుగ వాతావరణం నెలకొంది. నందగోపునికి కుమారుడు జన్మించాడనే వార్త గోకులమంతా అడవి గాలిలా వ్యాపించింది.

ఆ సందర్భాన్ని వర్ణించే పద్యం:

ఏమి నోముఫలమొ యంత ప్రొద్దొక వార్త

వింటి మబలలార! వీనులలర

మన యశోద చిన్ని మగవాని గనెనట

చూచివత్తమమ్మ! సుదతులార!

"ఓ సుదతులారా! మనం ఎటువంటి నోములు నోచుకున్నామో కానీ, ఈ రోజు మన చెవులకు ఎంతో ఆనందాన్నిచ్చే వార్త విన్నాం. మన యశోదమ్మ ఒక చిన్న మగబిడ్డను కన్నదట. పదండి, వెళ్లి ఆ చిన్ని కృష్ణుడిని చూసి వద్దాం."

     గోపికలు పసుపు, కుంకుమలతో అలంకరించుకుని, కొత్త వస్త్రాలు ధరించి నందనందనుడిని చూడటానికి పరుగులు తీశారు. తమ చేతులతో వెన్న, పాలు, పెరుగు, నూనెలు తీసుకువచ్చి యశోదమ్మకు సమర్పించి, కృష్ణుడికి ఆశీస్సులు అందించారు. వీధి వీధినా మంగళ వాద్యాలు, వేణునాదాలు, భజనలు మార్మోగాయి. గోపాలురు ఆనందంతో ఒకరిపై ఒకరు పాలు, పెరుగు చల్లుకుంటూ నృత్యాలు చేశారు, పాటలు పాడారు.

    యశోదమ్మ తన బిడ్డను ఎంతో ప్రేమగా లాలిస్తూ, ఆనందంతో జోలపాటలు పాడింది,

జోజో కమలదళేక్షణ!

జోజో మృగరాజమధ్య! జోజో కృష్ణా!

జోజో పల్లవకర పద!

జోజో పూర్ణేదువదన! జోజోయనుచున్

     కమలముల వంటి కన్నులు గలవాడా! సింహం వంటి నడుము గలవాడా! కృష్ణా! చిగురుటాకుల వంటి చేతులు, పాదాలు గలవాడా! పూర్ణ చంద్రుని వంటి ముఖము గలవాడా! అంటూ యశోదమ్మ బాలుడిని ఎంతో ప్రేమగా లాలిస్తూ జోలపాటలు పాడింది.

    నందగోకులంలో పెరిగిన శ్రీకృష్ణుని లీలలు సామాన్యుల ఊహకు కూడా అందనివి. ఆ పరమాత్మ గోపాలుని ఇంట జన్మించడం వెనుక ఉన్న గొప్పదనాన్నిపోతన కవీంద్రులు ఈ రకంగా చెప్పారు. 

ఏబాము లెఱుగక యేపారుగట్టికి బసులకాపరియింట బాము కలిగె,

నేకర్మములు లేక యెనయునెక్కటికిని జాతకర్మంబులుసంభవించె,

నేతల్లి చనుబాలు నెరుగనిప్రోడ యశోదచన్నులపాలచొరవ యెఱిగె,

నేహాని వృద్ధులు నెరుగని బ్రహ్మంబు పొదిగిటిలో వృద్ధిబొందజొచ్చె,

ఆ.   నే తపములనైన నెలమి బండని పంట,

        వల్లవీ జనముల వాడబండె,

        నే చదువులనైన మిట్టిట్టిదనరాని,

       యర్థమవయవముల నందమొందె

 లోకానికి ఎటువంటి బాములు (కష్టాలు) తెలియనివాడైన ఆ భగవానుడు, గోవులను కాచే నందగోపుని ఇంట్లో జన్మించి, సంపదను కలిగించాడు.ఎలాంటి పాప-పుణ్య కర్మలకు అతీతుడైన ఆ పరమాత్మకు, సాధారణ మానవుడిలాగే జాతకర్మలు (పుట్టుకతో చేసే సంస్కారాలు) జరిగాయి. ఏ తల్లి చనుబాలు ఎరుగని జ్ఞానస్వరూపుడైన ఆ శ్రీకృష్ణుడు, యశోదమ్మ చనుబాలు తాగే బాలునిగా మారిపోయాడు.చావు, పుట్టుకలు (హాని వృద్ధులు) లేని, సర్వవ్యాపి అయిన ఆ బ్రహ్మము (దేవుడు), ఒక సాధారణ ఇంటి వాతావరణంలో పెరిగి పెద్దవాడు కావడం మొదలుపెట్టాడు.ఎన్నో ఘోర తపస్సుల వల్ల కూడా సాధించలేని ఆ భగవంతుని దివ్య రూపం, సాధారణ గోపికలు ఉండే ఆ గోకులంలో సులభంగా దర్శనమిచ్చింది. ఎలాంటి చదువులకూ అంతుచిక్కని ఆ పరమ సత్యం, అందమైన అవయవాలు గల బాలుడిగా ఆ గోకులంలో వెలుగొందింది.

    ఇక్కడ కథ మరో మలుపు తిరుగుతుంది. వసుదేవుడు గోకులంలో కృష్ణుడిని ఉంచి, యశోదమ్మ ప్రసవించిన ఆడపిల్లను తీసుకుని చెరసాలకు తిరిగి వచ్చాడు. ఆ విషయాన్ని తెలుసుకున్న కంసుడు చెరసాలకు వెళ్లి, ఆ శిశువును నేలకేసి కొట్టబోయాడు. అప్పుడు ఆ శిశువు కంసుని చేతుల్లో నుంచి విడివడి, ఆకాశంలోకి ఎగిరి ఎనిమిది చేతుల దివ్య స్వరూపాన్ని (యోగమాయ) ధరించి  కంసుడితో, "ఓరీ కంసా! నిన్ను చంపబోయేవాడు ఇప్పటికే పుట్టి, వేరే చోట సురక్షితంగా ఉన్నాడు. నీ ప్రయత్నాలు వ్యర్థమవుతాయి" అని హెచ్చరించింది. ఈ సంఘటన కంసుడిలో తీవ్ర భయాన్ని, ఆందోళనను కలిగించింది. తన మరణం తప్పదని గ్రహించిన కంసుడు, భయపడి దేవకీవసుదేవులను బంధవిముక్తులను చేశాడు.

    నందగోకులంలో వేడుకలు, నందగోపుని దాతృత్వం మరియు భక్తికి, ఆనందానికి ప్రతీకగా నిలిస్తే, యోగమాయ హెచ్చరిక ధర్మ సంస్థాపన కోసం దైవం ఎంచుకున్న మార్గాన్ని సూచిస్తుంది. శ్రీకృష్ణుని లీలలు, గోకుల సంబరాలు భక్తులకు ఎప్పుడూ స్ఫూర్తినిస్తాయి.

 

:: శ్రీకృష్ణ జననం :: 

    దేవకి ఏడవ గర్భంగా శేషుని అంశ అయిన బలరాముడు ప్రవేశించగా, యోగమాయ ఆ గర్భాన్ని నందగోకులంలో ఉన్న రోహిణి గర్భానికి మార్చింది. అనంతరం, లోకాలను రక్షించడానికి శ్రీమన్నారాయణుడు స్వయంగా దేవకి అష్టమ గర్భంలో ప్రవేశించాడు. ఆమె ముఖం దివ్య తేజస్సుతో వెలిగిపోతుండడం చూసి, కంసుడు భయపడి మరింత అప్రమత్తమయ్యాడు.

    శ్రావణ మాసంలో, అష్టమి తిథి అర్ధరాత్రి వేళ... జగత్తును ఏలే జగన్నాథుడు శంఖు, చక్ర, గదా, పద్మాలను ధరించి చతుర్భుజ రూపంతో ఆవిర్భవించాడు.

    ఆ దివ్య శిశువును చూసి వసుదేవుడు ఆనందపడిన సందర్భాన్ని పోతన గారు ఈ పద్యంలో ఎంతో రమణీయంగా వర్ణించారు:

 సీ.         జలధరుదేహునాజానుచతుర్బాహు  - సరసీరుహాక్షు విశాలవక్షు 

              జారుగదాశంఖచక్రపద్మవిలాసు - గంఠకౌస్తుభమణికాంతిభాసు 

              గమనీయకటిసూత్రకంకణకేయూరు - శ్రీవత్సలాంఛనాంచితవిహారు 

        నురుకుండలప్రభాయుతకుంతలలలాటు - వైడూర్యమణిగణవరకిరీటు 

తే.గీ.     బాలు బూర్ణేందురుచిజాలు భక్తలోక

              పాలు సుగుణాలవాలు గృపావిశాలు -

              జూచి తిలకించి పులకించి చోద్యమంది -

              యుబ్బిచెలరేగి వసుదేవుడుత్సహించె

 

    ఆ శిశువు మేఘముల వంటి నల్లని శరీరం (జలధరదేహు) కలిగి ఉన్నాడు. మోకాళ్ల వరకు పొడవైన నాలుగు చేతులు (ఆజానుచతుర్బాహు), పద్మాల వంటి విశాలమైన కన్నులు (సరసీరుహాక్షు), విశాలమైన వక్షస్థలం (విశాలవక్షు) ఉన్నాయి. ఆ చేతులలో అందమైన గద, శంఖం, చక్రం, పద్మం అనే ఆయుధాలు శోభిల్లుతున్నాయి. మెడలో ధరించిన కౌస్తుభ మణి కాంతులు విరజిమ్ముతున్నాయి. వడ్డాణం, కంకణాలు, భుజకీర్తులు (కేయూరాలు) ధరించి, వక్షస్థలంపై శ్రీవత్సలాంఛనంతో వెలుగొందుతున్నాడు. చెవులకు ధరించిన కుండలాల కాంతులతో, ముంగురులతో, తలపై ఉన్న వైడూర్యాల కిరీటంతో ఆ శిశువు దివ్య తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తున్నాడు. నిండు చంద్రుని వంటి కాంతిని వెదజల్లుతున్న ఆ బాలుడిని, భక్తజనులను కాపాడేవాడిని, సద్గుణాలకు నిధిని, దయారస సంపూర్ణుడైన ఆ శిశువును వసుదేవుడు కళ్లారా చూశాడు (చూచి). తనివితీరా పరిశీలించాడు (తిలకించి). ఆ అద్భుత రూపాన్ని చూసి శరీరం పులకరించిపోగా, ఆశ్చర్యపోయి (చోద్యమంది), ఆనందంతో ఉప్పొంగి, అత్యంత ఉత్సాహాన్ని పొందాడు.

    కారాగారంలో శ్రీకృష్ణుడు చతుర్భుజ రూపంలో దేవకి, వసుదేవులకు దర్శనమిచ్చి, తనను గోకులంలో నందుని భార్య అయిన యశోద పక్కన ఉంచి, అక్కడ పుట్టిన ఆడపిల్లను తీసుకురమ్మని ఆదేశిస్తాడు. ఆ వెంటనే ఆ దివ్య శిశువు సాధారణ మానవ శిశువుగా మారిపోతాడు.

    వసుదేవుడు భగవంతుని ఆదేశాన్ని శిరసావహించి, ఒక బుట్టలో శిశువును ఉంచుకుని బయలుదేరుతాడు. ఆ సమయంలో ప్రకృతి సహకరించిన తీరు అద్భుతంగా ఉంటుంది.

    కంసుడు వేసిన సంకెళ్లు, చెరసాల తలుపులు దానంతట అవే తెరుచుకుంటాయి. కంసుని సైనికులు, కాపలాదారులు అందరూ గాఢ నిద్రలోకి జారుకుంటారు.  బయట కుండపోత వర్షం కురుస్తుండగా, ఆదిశేషుడు తన ఐదు పడగలతో వసుదేవునికి గొడుగులా అడ్డుపడి, శిశువుకు వర్షం తగలకుండా రక్షణనిస్తాడు.

    వసుదేవుడు రేపల్లె (నందగోకులం) చేరుకోవడానికి ఉప్పొంగి ప్రవహిస్తున్న యమునా నదిని దాటాల్సి వస్తుంది. నదిలోకి దిగగానే నీటి ప్రవాహం ఎక్కువగా ఉండడంతో వసుదేవుడు భయపడతాడు. అయితే, శ్రీకృష్ణుని పాద స్పర్శ తగలగానే యమునా నది భక్తితో రెండు పాయలుగా విడిపోయి, వసుదేవునికి నడిచేందుకు మార్గాన్ని ఇస్తుంది.

    వసుదేవుడు రేపల్లెలోని నందుని మందిరానికి చేరుకుంటాడు.  అక్కడ యశోద, నందులు గాఢ నిద్రలో ఉంటారు. వసుదేవుడు శ్రీకృష్ణుడిని యశోద పక్కన ఉంచి, అక్కడ యోగమాయ అంశతో పుట్టిన ఆడశిశువును తన చేతుల్లోకి తీసుకుంటాడు. ఎవరికీ తెలియకుండా తిరిగి చెరసాలకు చేరుకుని, ఆ ఆడపిల్లను దేవకి పక్కన పడుకోబెడతాడు.

    చెరసాలలో శిశువు ఏడ్చే శబ్దం విన్న కాపలాదారులు కంసుడికి సమాచారం ఇస్తారు. కంసుడు వచ్చి ఆ బిడ్డను చంపబోగా, ఆ పాప ఆకాశంలోకి ఎగిరిపోయి, అష్టమ గర్భం నిన్ను చంపేవాడు వేరే చోట సురక్షితంగా ఉన్నాడని హెచ్చరించి మాయమవుతుంది. ఈ విధంగా వసుదేవుడు రేపల్లెకు వెళ్లి, శ్రీకృష్ణుడిని సురక్షితంగా చేర్చడం ద్వారా భవిష్యత్తులో లోక కంటకుడైన కంసుని సంహారానికి నాంది పలికాడు.