:: గాలవుని గురుదక్షిణ :: 

 విశ్వామిత్రుని శిష్యుడైన గాలవుడు తన విద్యాభ్యాసం ముగిశాక, గురువుకు ఏదైనా దక్షిణ ఇచ్చుకోవాలని కోరతాడు. విశ్వామిత్రుడు వద్దన్నా వినకుండా పదే పదే అడగడంతో, ఆయన ఒక కఠినమైన పరీక్ష పెడతారు. "ఒక చెవి నల్లగా ఉండి, ఒళ్లంతా తెల్లగా ఉండే ఎనిమిది వందల శ్యామకర్ణ గుర్రాలను తీసుకురా" అని ఆదేశిస్తారు. అటువంటి గుర్రాలు లోకంలో దొరకడం అసాధ్యమని తెలిసి గాలవుడు దిక్కుతోచని స్థితిలో ఉంటాడు.

 గాలవుని నిష్కల్మషమైన భక్తిని చూసి, విష్ణుమూర్తి ప్రేరణతో గరుత్మంతుడు ఆయనకు సహాయం చేయడానికి వస్తాడు. గరుత్మంతుడు గాలవుడిని తన వీపుపై కూర్చోబెట్టుకుని లోకమంతా తిరుగుతాడు. ఈ ప్రయాణంలో గరుత్మంతుడు కేవలం వాహనంగానే కాక, ఒక జ్ఞానబోధకుడిగా కనిపిస్తాడు. తూర్పు దిశన వెళ్ళినప్పుడు ధర్మాన్ని, దక్షిణాన పితృదేవతల ప్రాశస్త్యాన్ని, పడమరన వరుణుని వైభవాన్ని, ఉత్తరాన తపస్సు యొక్క శక్తిని గాలవుడికి వివరిస్తాడు. చివరికి యయాతి మహారాజు తన కుమార్తె అయిన మాధవిని గాలవుడికి అప్పగించడం, ఆమె ద్వారా ఆ అపురూప గుర్రాలను సంపాదించడం ఈ కథలోని మలుపు.