:: చంద్రుడికి క్షీణించడం తిరిగి వృద్ధి చెందడం అనే శాపం ఎందుకు వచ్చింది? ::   

    పౌరాణిక కథల ప్రకారం, చంద్రునికి ఏర్పడే వృద్ధి, క్షయాలు అవే పౌర్ణమి, అమావాస్యల వెనుక ఒక గొప్ప నైతిక సందేశం ఉంది. సృష్టికర్త అయిన బ్రహ్మదేవుని కుమారుడు దక్ష ప్రజాపతికి 27 మంది కుమార్తెలు ఉండేవారు. ఆ 27 మందే మన ఆకాశంలో చూసే అశ్విని నుండి రేవతి వరకు గల నక్షత్రాలు. దక్షుడు తన కుమార్తెలందరినీ చంద్రునికి ఇచ్చి వివాహం జరిపిస్తూ, అందరినీ సమానంగా చూసుకోవాలని చంద్రుని నుండి మాట తీసుకున్నాడు.

    అయితే, చంద్రుడు ఆ మాటను తప్పాడు. తన భార్యలందరిలో 'రోహిణి' అనే నక్షత్రం అత్యంత సౌందర్యవతి కావడంతో, చంద్రుడు ఆమెపైనే అమితమైన ప్రేమను కురిపిస్తూ మిగిలిన 26 మంది భార్యలను పూర్తిగా నిర్లక్ష్యం చేశాడు. చంద్రుని పక్షపాత వైఖరి వల్ల మనస్తాపానికి గురైన మిగతా కుమార్తెలు తమ తండ్రికి మొరపెట్టుకున్నారు. దక్షుడు చంద్రుడిని పిలిపించి మందలించినప్పటికీ అతని ప్రవర్తనలో మార్పు రాలేదు. దీనితో ఆగ్రహించిన దక్ష ప్రజాపతి, "రూప గర్వంతో ధర్మాన్ని తప్పిన నీ తేజస్సు అంతరించిపోవు గాక! నువ్వు క్షయవ్యాధి బారిన పడతావు" అని ఘోరమైన శాపాన్ని ఇచ్చాడు.

    శాప ప్రభావంతో చంద్రుని వెలుగు, అమృత కళలు రోజురోజుకూ క్షీణించడం ప్రారంభించాయి. చంద్రుడు క్రమంగా కళావిహీనుడై, పూర్తిగా అంతరించిపోయే స్థితికి చేరుకోవడంతో లోకాలన్నీ చీకటిగా మారి సంక్షోభం ఏర్పడింది. దిక్కుతోచని చంద్రుడు బ్రహ్మదేవుని సలహా మేరకు ప్రభాస తీర్థానికి చేరుకుని, అక్కడ పరమశివుడిని స్మరిస్తూ ఘోరమైన తపస్సు చేశాడు. చంద్రుని పశ్చాత్తాపానికి మెచ్చిన బోళాశంకరుడు అతనికి ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

    దక్షుని శాపాన్ని పూర్తిగా రద్దు చేయడం ప్రకృతి నియమాలకు విరుద్ధం కాబట్టి, శివుడు ఒక ఉపశమనాన్ని ప్రసాదించాడు. చంద్రునిలోని ఒక కళను తన శిరస్సుపై ధరించి అతనికి అమరత్వాన్ని ఇచ్చాడు. శివుని అనుగ్రహం వల్ల చంద్రుడు ఒక నెలలో పదిహేను రోజుల పాటు రోజుకొక కళ చొప్పున క్షీణిస్తూ కృష్ణపక్షంలో  అమావాస్య రూపం దాలుస్తాడు. ఆ తర్వాత తిరిగి రోజుకొక కళను సంతరించుకుంటూ శుక్లపక్షంలో పౌర్ణమి నాటికి నిండు చందమామగా ప్రకాశిస్తాడు. ఎంతటి వారికైనా పక్షపాతం, అహంకారం పనికిరాదని, జీవితంలో కష్టసుఖాలు అనేవి చంద్రుని కళల లాగే వస్తూ పోతుంటాయని ఈ కథ మనకు గుర్తుచేస్తుంది.