అందరకూ నమస్కారం. ఈ రోజు మనం కృష్ణశతకం లోని పదకొండవ పద్యాన్ని, దాని భావాన్ని విశేషాశాలను తెలుసుకుందాం. 

పదునాలుగు భువనంబులు 

కుదురుగ నీ కుక్షి నిలుపుకొను నేర్పరివై 

 విదితంబుగ నా దేవకి 

యుదరములో నెట్లు లొదిగియుంటివి కృష్ణా! 

    ఓ కృష్ణా! పదునాలుగు లోకాలను కూడా నీ ఉదరంలో ఎంతో భద్రంగా, కుదురుగా ఇమిడ్చుకోగల నేర్పరివి నువ్వు. అలాంటి పరమాత్ముడివైన నీవు, అందరికీ తెలిసేలా ఆ దేవకీదేవి గర్భంలో అంత చిన్నగా ఎలా ఒదిగిపోయావయ్యా! ఇది భగవంతుని లీలలను చూసి భక్తుడు ఆశ్చర్యంతో, మైమరపుతో వేసుకునే ఒక అమాయకమైన, మధురమైన ప్రశ్న.  ఈ పద్యం వెనుక ఉన్న విశేషాలను ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.

మొదటి విశేషం, శ్రీకృష్ణుని బ్రహ్మాండ భాండ నాయకత్వ వైభవం. హిందూ విశ్వాసాల ప్రకారం సృష్టిలో పదునాలుగు భువనాలు (ఏడు ఊర్ధ్వ లోకాలు, ఏడు అధో లోకాలు) ఉన్నాయి. శ్రీకృష్ణుడు చిన్నప్పుడు మట్టి తిన్నాడని యశోదమ్మ నోరు తెరిపించినప్పుడు, ఆమెకు ఆ నోట్లోనే ఈ పదునాలుగు లోకాలు, నదులు, పర్వతాలతో సహా మొత్తం విశ్వమంతా కనిపిస్తుంది. అంతటి అనంతమైన సృష్టిని తన కుక్షిలో (కడుపులో) పెట్టుకోగల సర్వేశ్వరుడు ఆయన అని ఈ పద్యం గుర్తుచేస్తుంది.

రెండవ విశేషం, ఇందులో దాగివున్న విరోధాభాస అలంకారం. కవి ఇక్కడ చిన్న - పెద్దల మధ్య ఉన్న వైరుధ్యాన్ని చాలా అందంగా ఉపయోగించారు. ఒకవైపు పదునాలుగు లోకాలను తనలో దాచుకోగల అంతటి అనంతమైన రూపం, మరొకవైపు ఒక సాధారణ మానవ స్త్రీ అయిన దేవకీదేవి గర్భంలో ఇమిడిపోయేంత అతి చిన్న రూపం. ఈ రెండింటికీ పొంతన లేనట్లు అనిపించినా, భగవంతుని అద్భుతమైన మాయా శక్తిని, ఆయనకు సాధ్యమయ్యే అణిమాది అష్టసిద్ధులను ఇది మనకు కళ్ళకు కడుతుంది.

మూడవ విశేషం, భగవంతుని సౌలభ్యం లేదా భక్తులకు లొంగిపోయే తత్వం. అనంతమైన పరబ్రహ్మ స్వరూపం కేవలం తన భక్తుల కోసం, లోక కల్యాణం కోసం తనను తాను తగ్గించుకుని, ఒక చిన్న శిశువుగా దేవకీ వసుదేవుల కారాగారంలో జన్మించింది. భగవంతుడు అణువు కంటే అణువుగాను, మహత్తు కంటే మహత్తుగాను మారగలడనే ఉపనిషత్ సత్యాన్ని ఈ పద్యం ఎంతో మధురంగా ధ్వనింపజేస్తుంది.

    విన్నారుగదా! వివరణ బాగుంటే లైక్ చేసి, మరిన్ని కృష్ణశతక పద్యాలకోసం ఈ ఛానల్ ను ఇప్పుడే సబ్ స్క్రైబ్ చేసుకోండి. 

    సర్వేజనా సుఖినోభవంతు! స్వస్తి!!