(2)

ధాతయు భూదేవియు నిన్

ప్రీతిగ ప్రార్థించినంత లెస్సగ భూమిన్

నీతిని నిలబెట్టుటకై

భూతిన్ జెందితివి నీవు పొందుగ కృష్ణా!

కృష్ణా! = ఓ శ్రీకృష్ణపరమాత్మా!; ధాతయున్ = సృష్టికర్తయైన బ్రహ్మదేవుడును; భూదేవియున్ = భూమాతయు; నిన్ = నిన్ను; ప్రీతిగన్ = ఎంతో ప్రేమతో / అనురాగంతో; ప్రార్థించినంతన్ = వేడుకొనగానే; లెస్సగన్ = మిక్కిలి చక్కగా; భూమిన్ = ఈ భూమండలమునందు; నీతిని = ధర్మాన్ని / న్యాయాన్ని; నిలబెట్టుటకై = పునఃప్రతిష్ఠించుట కొరకు; నీవు = నీవు; పొందుగన్ = అనుకూలముగా / ప్రసన్నుడవై; భూతిన్ = (మానవ) అవతారాన్ని / దివ్య సంపదను; జెందితివి = ధరించితివి / పొందితివి;

ఈ పద్యం శ్రీకృష్ణుని అవతార ఆవిర్భావ నేపథ్యాన్ని, అవతార లక్ష్యాన్ని మరియు భక్తసులభమైన ఆయన దివ్య తత్త్వాన్ని  వర్ణించే పద్యం. బ్రహ్మదేవుడు, భూదేవి చేసిన ప్రార్థనలను మన్నించి పరమాత్ముడు ఎలా భూమిపై అవతరించాడో  ఇందులో  ఆవిష్కరించడం జరిగింది.

    ద్వాపర యుగాంతంలో భూమిపై రాక్షస ప్రవృత్తి, అధర్మం పెరిగిపోయి భూదేవి భారం మోయలేక అల్లాడిపోయింది. అప్పుడు భూమాత బ్రహ్మదేవుని (ధాత) శరణు వేడగా, వారందరూ కలిసి క్షీరసాగర తీరంలో శ్రీమహావిష్ణువును అత్యంత ప్రీతితో, భక్తితో ప్రార్థించారు. భక్తుల, దేవతల నిష్కల్మషమైన ప్రార్థనలకు దయామయుడైన పరమాత్ముడు వెంటనే స్పందించాడని ఈ పద్యంలో తెలియజేయబడింది.

    భగవంతుడు అవతరించడానికి ముఖ్యకారణం లోకంలో 'నీతిని' అంటే ధర్మాన్ని, న్యాయాన్ని పునఃప్రతిష్ఠించడమే. "ధర్మసంస్థాపనార్థాయ సంభవామి యుగే యుగే" అన్న భగవద్గీతా వచనం ప్రకారం... అధర్మాన్ని నశింపజేసి, సజ్జనులకు రక్షణ కల్పించి, సమాజంలో నీతి నియమాలు సుస్థిరంగా నిలిచేలా చేయడానికి శ్రీకృష్ణుడు ఈ ధరణిపై లెస్సగా  కార్యాచరణ చేపట్టాడు.

    భూతి' అంటే దివ్య వైభవం లేదా జన్మ/అవతారం. 'పొందుగ' అంటే ఎంతో ప్రసన్నుడై, లోకానికి అనుకూలుడై అని అర్థం. బ్రహ్మ, భూదేవుల ప్రార్థనలను మన్నించి, లోక కళ్యాణం కోసం శ్రీకృష్ణుడు అత్యంత అనుగ్రహంతో మానవ రూపాన్ని ధరించాడు. తన దివ్యలీలలతో లోకానికి ఆనందాన్ని, క్షేమాన్ని పంచిన ఓ కృష్ణపరమాత్మా! నీ అవతార వైభవం ఎంతో మహత్తరమైనది అని భక్తితో కొనియాడటం జరిగింది.

    మొత్తానికి, ఈ పద్యం భగవంతుడు భక్తుల వేడుకోలుకు ఎలా కరిగిపోతాడో, లోకంలో నీతిని నిలబెట్టడానికి ఎలా అవతరిస్తాడో చాటిచెప్పే విశిష్టమైన భక్తి రస పద్యం.