కీచకుని వలె 

    ‘కీచకుని వలె’ లేదా ‘కీచక బుద్ధి’ అనే నానుడిని నిత్య జీవితంలో తరచుగా ఉపయోగిస్తూ ఉంటాం. అధికారం, బలం, పదవి ఉన్నాయనే అహంకారంతో ఇతరులను లెక్కచేయకుండా, ముఖ్యంగా స్త్రీల ఆత్మగౌరవాన్ని తృణప్రాయంగా భావిస్తూ ప్రవర్తించే దుర్మార్గులను చూసినప్పుడు "కీచకుని వలె ప్రవర్తిస్తున్నాడు" అని అంటుంటాం. బలగర్వంతో కన్నుమిన్ను కానక తిరిగే వ్యక్తులకు చివరికి ఎలాంటి భయంకరమైన గతి పడుతుందో హెచ్చరించడానికి ఈ సామెతను ఒక ఉదాహరణగా ప్రయోగిస్తారు.

    ఈ నానుడికి మూలం మహాభారతంలోని విరాటపర్వ ఘట్టంలో కనిపిస్తుంది. పాండవులు తమ అజ్ఞాతవాసాన్ని విరాటరాజు కొలువులో మారువేషాలలో గడుపుతున్న సమయంలో, ద్రౌపది ‘సైరంధ్రి’ అనే పేరుతో మహారాణి సుదేష్ణ వద్ద పరిచారికగా చేరింది. భీముడు వలలుడనే పేరుతో వంటవానిగా, అర్జునుడు బృహన్నలగా, మిగిలిన పాండవులు కూడా వేర్వేరు రూపాలలో అక్కడ కాలం వెళ్లదీస్తున్నారు. అదే సమయంలో విరాటరాజు సేనాధిపతి, మహారథుడైన కీచకుడు తన అపారమైన బాహుబలంతో, రాజబంధుత్వమనే అధికార గర్వంతో విర్రవీగుతుండేవాడు. ఆ క్రమంలో సైరంధ్రి రూపంలో ఉన్న ద్రౌపదిని చూసి ఆమెపై మోహం పెంచుకున్నాడు. ద్రౌపది అతని దుర్బుద్ధిని తీవ్రంగా తిరస్కరించినప్పటికీ, తన సైన్యాధిపత్య హోదాను ఉపయోగించి ఆమెను అనేక రకాలుగా వేధించి పరాభవించడానికి తెగబడ్డాడు.

    తనకు జరిగిన ఈ పరాభవాన్ని ద్రౌపది భీమసేనునికి నివేదించగా, అతడు ఆమెకు అభయమిచ్చి అండగా నిలిచాడు. ద్రౌపది పన్నిన ఉపాయం ప్రకారం రాత్రి వేళ నాట్యశాలకు కీచకుడిని రప్పించగా, అక్కడ ద్రౌపది రూపంలో వేచియున్న భీముడు అతనిపై సింహంలా విరుచుకుపడ్డాడు. ఆ భయంకర మల్లయుద్ధంలో కీచకుని అవయవాలన్నీ నలిగిపోయి, అతను రూపురేఖలు లేని ఒక మాంసపు ముద్దలా అంతమయ్యాడు. కీచకుడు ఎంతటి శక్తివంతుడైనా, ఎంతటి మహాపదవిలో ఉన్నా తన కామక్రోధాలను అదుపులో పెట్టుకోలేక అధర్మానికి పాల్పడడం వల్ల, చివరకు ఆ బలమూ అధికారం ఏవీ అతడిని రక్షించలేకపోయాయి.

    అందుకే ‘కీచకుని వలె’ అనే మాట కేవలం ఒక పౌరాణిక పాత్రను సూచించేది మాత్రమే కాదు. బలాన్ని, అధికారాన్ని దుర్వినియోగం చేస్తూ, ఎదుటివారి ఆత్మగౌరవాన్ని త్రొక్కిపట్టే ప్రతి ఒక్కరికీ వర్తించే ఒక హెచ్చరిక. ఈ గాథ మనకు ఒక గొప్ప నీతిని బోధిస్తోంది. కేవలం బలం ఉన్నంత మాత్రాన గాని, అధికారం ఉన్నంత మాత్రాన గాని మనిషి గొప్పవాడు కాడు; ఇతరులను అణగదొక్కే హక్కు ఎవరికీ రాదు. తన శక్తిని అదుపులో ఉంచుకుని, తోటివారి గౌరవాన్ని కాపాడినవాడే నిజమైన బలవంతుడు.

    కీచకుడి వద్ద బలం, పదవి, పలుకుబడి అన్నీ ఉన్నాయి; కానీ వివేకము, సంయమము, ధర్మభావన మాత్రం లేవు. అందుకే అతడి అహమే అతడి పతనానికి మూలకారణమైంది. అధికారాన్ని అహంకారంగా మార్చుకోకూడదని, బలాన్ని దుర్వినియోగం చేయకూడదని, ఎదుటివారి గౌరవాన్ని ఎల్లప్పుడూ కాపాడాలనే పరమసత్యాన్నే ఈ ప్రాచీన నానుడి  ప్రబోధిస్తోంది.