రావణాసురుని 'రావణహస్తం' - సంగీత వీరుడు

ప్రారంభం: రావణాసురుడు అనగానే మనకు గుర్తొచ్చేది రామాయణంలోని విలన్, సీతమ్మను అపహరించిన దుష్టుడు. కానీ, రావణుడు కేవలం రాక్షస రాజే కాదు, ఒక గొప్ప వేద పండితుడు, శివభక్తుడు మరియు అసమానమైన సంగీత విద్వాంసుడు కూడా! అవును, రావణుడు ఒక ప్రత్యేకమైన సంగీత వాయిద్యాన్ని వాయించడంలో అత్యంత నిపుణుడు. ఆ వాయిద్యం పేరు ఏమిటో, దాని కథ ఏమిటో మీకు తెలుసా?

కథ: రావణుడు గొప్ప శివభక్తుడు. శివుడిని ప్రసన్నం చేసుకోవడానికి అతను ఎన్నో కఠోరమైన తపస్సులు చేశాడు. ఒకసారి శివుడిని తనతో పాటు లంకకు తీసుకెళ్లాలని కైలాస పర్వతాన్ని ఎత్తడానికి ప్రయత్నించాడు. అప్పుడు శివుడు తన కాలి బొటనవేలితో పర్వతాన్ని నొక్కాడు. రావణుడి చేతులు పర్వతం కింద నలిగిపోయాయి. ఆ నొప్పిని భరిస్తూనే, రావణుడు శివుడిని స్తుతిస్తూ 'శివతాండవ స్తోత్రం' పఠించాడు.

ఆ సమయంలో రావణుడు, తన సంగీత ప్రతిభను చూపించడానికి ఒక కొత్త వాయిద్యాన్ని తయారు చేసుకున్నాడు. అతను తన పది తలలలో ఒక తలను, రెండు చేతులను, మరియు తన శరీరంలోని కొన్ని నరాలను ఉపయోగించి ఒక వీణను రూపొందించాడు. తన నరాలను తంత్రులుగా (Strings) చేసి, తన చేతితో మీటుతూ, సామవేదాన్ని అత్యంత మధురంగా గానం చేశాడు. అతని సంగీతానికి, భక్తికి పరవశించిన శివుడు రావణుడిని క్షమించి, అతనికి అనేక వరాలు ఇచ్చాడు.

రావణుడు తయారు చేసిన ఆ ప్రత్యేకమైన వీణకు 'రావణహస్తం' లేదా 'రావణహస్త్ర' అని పేరు వచ్చింది. "రావణుడి హస్తము" (చేయి) తో తయారు చేయబడి, వాయించబడింది కాబట్టి ఆ పేరు పెట్టారు. ఇది ఒక రకమైన 'విల్లు' (Bow) తో వాయించే వీణ. ఈ రోజుకూ రాజస్థాన్, గుజరాత్, శ్రీలంక వంటి ప్రాంతాలలో కొంతమంది జానపద కళాకారులు ఈ 'రావణహస్తం' ను వాయిస్తూ కనిపిస్తారు. ఇది మన ఆధునిక వయలిన్ (Violin) కి మూల రూపమని చాలామంది సంగీత పరిశోధకులు నమ్ముతారు.

ముగింపు: రావణాసురునిలోని చెడు లక్షణాలు ఎన్ని ఉన్నా, అతనిలోని సంగీత ప్రతిభ మరియు వినూత్నంగా 'రావణహస్తం' వంటి వాయిద్యాన్ని రూపొందించిన విధానం మాత్రం అభినందనీయం. ఇది మన ప్రాచీన భారతదేశ సంగీత సంపదకు ఒక నిదర్శనం.