:: కంస వధ- ఉగ్రసేనుడి పట్టాభిషేకం :: 

     మధురానగరంలో కంసుడు ఏర్పాటు చేసిన ధనుర్యాగ రంగస్థలం క్షణక్షణానికీ రణరంగంగా మారిపోతోంది. రాజసభలో కొలువుదీరిన కంసుని కళ్లముందే, అతడు నమ్ముకున్న కువలయాపీడమనే మహాగజం, చాణూర-ముష్టికులనే మల్లయోధులు శ్రీకృష్ణ బలరాముల చేతిలో హతులయ్యారు. పసిబాలురనుకున్న కృష్ణబలరాములు సాక్షాత్ శ్రీమహావిష్ణువు స్వరూపులని గ్రహించిన కంసునికి గుండెల్లో రైళ్లు పరిగెత్తాయి. భయంతో పాటు అపరిమితమైన క్రోధం అతనిని ఆవహించింది.

    తన పతనం కళ్లముందే కనిపిస్తున్నా, గర్వాంధుడైన కంసుడు తన సైనికులను, అధికారులను ఉద్దేశించి రోషంతో బిగ్గరగా కేకలు వేస్తూ ఈ విధంగా ఆజ్ఞాపించాడు:

వల్లర బాలురన్ నగరవాకిటికిన్ వెడలంగ ద్రొబ్బు; డీ 

గొల్లల ముట్టికోల్ గొనుడు; క్రూరుని నందుని గట్టు; డుర్వికిం 

దెల్లముగాగ నేడు వసుదేవుని జంపుడు; తండ్రిగాడు వీ 

డెల్ల విధంబులం బరుల కిష్టుడు కావకుడుగ్రసేనునిన్

     "ఓ సైనికులారా! వెంటనే ఆ పల్లెటూరి బాలురైన కృష్ణబలరాములను నగర సరిహద్దుల నుండి ఆవలకి తోసివేయండి! ఆ గోపాలుర ధనకనక వస్తువాహనాదులన్నింటినీ జప్తు చేసుకోండి. ఆ కపటుడైన నందుడిని బంధించండి! లోకమంతటికీ తెలిసేలా ఈ రోజే వసుదేవుడిని ప్రాణాలతో లేకుండా చంపేయండి! ఇక నా తండ్రి ఉగ్రసేనుడు అంటారా... అతడు నాకు తండ్రి కానే కాడు, ప్రతి విషయంలోనూ శత్రువులకే మేలు కోరేవాడు! కాబట్టి ఆ ఉగ్రసేనుడిని కూడా ప్రాణాలతో ఉంచక చంపేయండి!" అంటూ అహంకారంతో గర్జించాడు.

    కంసుడు ఈ విధంగా అన్యాయమైన ఆజ్ఞలు జారీ చేస్తుండగానే, అఖిలాండకోటి బ్రహ్మాండ నాయకుడైన శ్రీకృష్ణభగవానుడు ఉగ్రరూపము దాల్చాడు. కంసుని అహంకారానికి అంతం పలికే సమయం ఆసన్నమైందని గ్రహించిన శ్యామసుందరుడు, ఒక్క లంఘనంలో కంసుడు కూర్చుని ఉన్న ఎత్తైన మంచం (సింహాసన వేదిక) పైకి దూకాడు.

    కంసుడు ప్రాణభయంతో ఖడ్గం, కేటెం ధరించి ఎదుర్కొనడానికి సిద్ధపడ్డాడు. కానీ గరుత్మంతుని ముందు నాగుపాము ఆటలు సాగుతాయా? శ్రీకృష్ణుడు అభేద్యమైన వేగంతో కంసునిపై పడ్డాడు.

పక్షీంద్రుండురగంబు బట్టు విధమొప్పన్ గేశబంధంబు లో 

క క్షోభంబుగ బట్టి మౌళిమణులా కల్పాంతవేళాపత 

న్నక్షత్రంబులభంగి రాల రణసన్నాహంబు డిందించి రం 

గక్షోణిం బడద్రోచె గృష్ణుడు వెసన్ గంసున్ నృపోత్తంసునిన్

     పక్షుల రాజైన గరుత్మంతుడు విషసర్పమును అతిలీలగా పట్టుకున్నట్లుగా, శ్రీకృష్ణుడు సమస్త లోకాలు హాహాకారాలు చేస్తుండగా, రాజాతిరాజైన కంసుని జుట్టును గట్టిగా పట్టుకున్నాడు. ఆ రాపిడికి కంసుని కిరీటములోని రత్నాలు కల్పాంత సమయంలో ఆకాశం నుండి రాలిపడే నక్షత్రాల వలె నేలపాలయ్యాయి. కంసుని యుద్ధ యత్నమంతటినీ ఒక్క క్షణంలో తుత్తునియలు చేస్తూ, ఆ కంసాసురుడిని ఆ ఎత్తైన మంచం మీద నుండి రంగస్థల ప్రాంగణంలోకి విసిరి పడేశాడు.

    అంతటి ఎత్తు నుండి నేలపై పడటంతోనే కంసుని ప్రాణాలు అనంతవాయువుల్లో కలిసిపోయాయి. లోకాలను పీడించిన ఆ రాక్షసరాజు చైతన్య రహితుడై నిశ్చేష్టంగా పడిపోయాడు. రాజసభలోని జనులందరూ ఆశ్చర్యచకితులై చూస్తుండగా, జగన్నాథుడైన శ్రీకృష్ణుడు తన అపరిమితమైన బాహుబలాన్ని ప్రదర్శించాడు.

మంచాగ్రంబుననుండి రంగధరణీ మధ్యంబునం గూలి యే 

సంచారంబును లేక చిక్కి జనులాశ్చర్యంబునుం బొందగా 

బంచత్వంబును బొందియున్న విమతున్ బద్మాక్షుడీడ్చెన్ వడిన్ 

పంచాస్యంబు గజంబునీడ్చు పగిదిన్ బాహాబలోల్లాసియై

     ఎత్తైన మంచం పైనుండి రంగస్థల మధ్యంలో పడి, ఎటువంటి చలనమూ లేకుండా ప్రాణాలు వదిలిన ఆ శత్రువైన కంసుని, పద్మనేత్రుడైన శ్రీకృష్ణుడు తన బాహుబల శోభతో ప్రకాశిస్తూ లీలగా ఈడ్చుకెళ్లాడు. ఆ దృశ్యం సింహమొకటి తాను సంహరించిన ఏనుగు శవాన్ని దివ్యమైన విక్రమంతో ఈడ్చుకెళ్తున్నట్లుగా ప్రకాశించి, వీక్షకులందరినీ విస్తుపోయేలా చేసింది.

    ఈ విధంగా లోక కంటకుడైన కంసుని సంహారంతో దివిలో దేవతలు దుందుభులు మోగించారు, పూలవాన కురిపించారు. ఇక్కడ ఒక విశేషమైన ఆధ్యాత్మిక సత్యం ఆవిష్కృతమైంది. కంసుడు జీవితాంతం శ్రీకృష్ణుడిని శత్రువుగానే చూశాడు. కానీ, భయంతోనో, కోపంతోనో, నిద్రలోనో, మేల్కొని ఉన్నప్పుడో, తింటూ, తాగుతూ... ఏ నిమిషంలోనూ శ్రీకృష్ణుని ధ్యానాన్ని విడవలేదు.

రోషప్రమోదనిద్రా

భాషాశనపానగతుల బాయక చక్రిన్ 

దోషగతిజూచియైన వి

శేషగతిన్ గంసుడతనిజెందె నరేంద్రా!

     కంసుడు కోపంలో ఉన్నా, సంతోషంలో ఉన్నా, నిద్రిస్తున్నా, మాట్లాడుతున్నా, తింటున్నా, తాగుతున్నా... ఎల్లవేళలా శ్రీకృష్ణుని రూపాన్నే తలపోశాడు. ద్వేష భావంతో, శత్రువుగా చూసినప్పటికీ, సర్వాంతర్యామి అయిన ఆ చక్రధారి రూపాన్నే నిరంతరం స్మరించడం వల్ల కంసుడు అంత్యకాలమున ఉత్తమమైన విముక్తి గతిని (సాయుజ్య ముక్తిని) పొందగలిగాడు. భగవంతుని యందు శత్రుభావము కూడా ముక్తిదాయకమేనని దీనివల్ల స్పష్టమవుతోంది.

    కంస వధానంతరం శ్రీకృష్ణ బలరాములు మధురానగరంలో మిగిలిఉన్న కంసుని సోదరులను (కంక, న్యగ్రోధాదులను) కూడా సంహరించి, నాటివరకు చెరసాలలో బంధింపబడిన తమ తల్లిదండ్రులైన దేవకీ వసుదేవుల వద్దకు వెళ్లారు. వారి కాళ్లకు ఉన్న సంకెళ్లను తెంపి, పాదాభివందనం చేశారు. సుదీర్ఘకాలం తరువాత కన్నబిడ్డలను చూసుకున్న దేవకీ వసుదేవులు ఆనందబాష్పాలు రాల్చారు.

    ఆ తర్వాత శ్రీకృష్ణుడు, కంసునిచేత మూలపడి ఉన్న తన తాతగారైన ఉగ్రసేన మహారాజు వద్దకు వెళ్లాడు. ఆయన బంధనాలను తొలగించి, సగౌరవంగా సింహాసనంపై కూర్చోబెట్టాడు.

    కృష్ణుడు ఉగ్రసేనుడితో వినయంగా ఇలా అన్నాడు:

    "తాతగారూ! మీరు యాదవ వంశానికి పెద్దలు. అధర్మాత్ముడైన కంసుని అహంకారం నశించింది. ధర్మబద్ధమైన పాలన తిరిగి సాగాలి. మీరు మళ్లీ మధురానగర సింహాసనాన్ని అధిష్ఠించి, ప్రజలను కంటికి రెప్పలా కాపాడాలి. మేము మీ ఆజ్ఞాపరిపాలకులముగా ఉంటాము."

    శ్రీకృష్ణుని దివ్య సాన్నిధ్యంలో ఉగ్రసేనుడికి వైభవంగా పట్టాభిషేకం జరిగింది. అధర్మం అంతరించి, ధర్మం సుప్రతిష్ఠితమైనందుకు మధురానగర ప్రజలందరూ ఆనందోత్సాహాలతో పండుగ చేసుకున్నారు. ఈ విధంగా శ్రీకృష్ణ భగవానుడు అవతార ప్రయోజనమైన దుష్టశిక్షణ, శిష్టరక్షణలను నెరవేర్చి యాదవ వంశంలో శాంతిసౌఖ్యాలను నెలకొల్పాడు.