ధ్రువుని పట్టుదల
మన నిత్య జీవిత వ్యవహారంలో, తెలుగు సంస్కృతిలో ఒక అత్యున్నత లక్ష్యాన్ని సాధించడానికి ఉదాహరణగా చెప్పే అద్భుతమైన సామెత "ధ్రువుని పట్టుదల". ఎంతటి కష్టాలు, అడ్డంకులు లేదా అవమానాలు ఎదురైనా తాను అనుకున్న గమ్యాన్ని చేరుకునేవరకు ఏమాత్రం వెనుకడుగు వేయకుండా, దృఢమైన సంకల్పంతో శ్రమించడాన్నే 'ధ్రువుని పట్టుదల' లేదా 'ధ్రువ సంకల్పం' అని పిలుస్తారు.
ఈ నానుడికి మన పురాణాల్లోని ధ్రువుడి కథే మూలాధారం. భాగవతం ప్రకారం, ఉత్తానపాదుడు అనే రాజుకు సునీతి, సురుచి అనే ఇద్దరు భార్యలు ఉంటారు. సునీతి కుమారుడైన ధ్రువుడు ఒకరోజు తన తండ్రి ఒడిలో కూర్చోవాలని ఆశపడతాడు. కానీ సవతి తల్లి అయిన సురుచి అతడిని అడ్డుకుని, "నా గర్భంలో పుట్టి ఉంటేనే రాజు ఒడిలో కూర్చోగలవు" అని తీవ్రంగా అవమానించి నెట్టివేస్తుంది. ఆ పిన్న వయసులోనే సురుచి అన్న మాటలు ధ్రువుని మనసును ఎంతగానో కలచివేశాయి.
బాధతో తన తల్లి సునీతి వద్దకు వెళ్లిన ధ్రువునికి, ఆమె ఓదార్పునిస్తూ జగద్రక్షకుడైన శ్రీమహావిష్ణువును భక్తితో ప్రార్థిస్తే ఆయన తప్పక అనుగ్రహిస్తాడని చెప్తుంది. తల్లి మాటలతో ధ్రువుడు ఒక గొప్ప నిర్ణయానికి వచ్చాడు. సవతి తల్లి చేసిన అవమానాన్ని బలహీనతగా కాకుండా, శ్రీమహావిష్ణువు దర్శనం పొందాలనే దృఢ సంకల్పానికి ఇంధనంగా మార్చుకున్నాడు.
పిన్న వయసులోనే దట్టమైన అడవులకు వెళ్లి కఠోరమైన తపస్సు ప్రారంభించాడు. దారిలో నారద మహర్షి ప్రత్యక్షమై "ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ" అనే ద్వాదశాక్షరీ మంత్రాన్ని ఉపదేశిస్తారు. ఆహార పానీయాలు మాని, తీవ్రమైన నిష్ఠతో ధ్రువుడు చేసిన అచంచలమైన తపస్సుకు మెచ్చి శ్రీమహావిష్ణువు ప్రత్యక్షమై అనుగ్రహిస్తారు. అనంతరం ధ్రువుడు ఆకాశంలో ఎప్పటికీ నిశ్చలంగా ఉండే 'ధ్రువ నక్షత్రం'గా శాశ్వత స్థానాన్ని పొందుతాడు.
ఈ కథను ఆధారంగా చేసుకుని రూపొందిన "ధ్రువుని పట్టుదల" అనే సామెత మన జీవితానికి ఎన్నో మహోన్నత సందేశాలను అందిస్తుంది.
అనుకోకుండా ఎదురయ్యే అవమానాలు, కష్టాలు లేదా నిరాశలు మనల్ని బలహీనపరచకూడదు. ధ్రువుడు తన సవతి తల్లి చేసిన అవమానానికి కుంగిపోకుండా, దాన్నే తన లక్ష్య సాధనకు అవసరమైన గొప్ప ప్రేరణగా మలుచుకున్నాడు. మన జీవితంలో కూడా ప్రతికూల పరిస్థితులు ఎదురైనప్పుడు అధైర్యపడకుండా, వాటిని విజయానికి మార్గాలుగా మార్చుకోవాలి.
ఎంచుకున్న లక్ష్యం ఎంత కష్టమైనదైనా, దృష్టి మళ్లకుండా దాన్ని సాధించే వరకు నిరంతరం శ్రమించడమే విజయ రహస్యం. ధ్రువుడు చిన్న వయసులోనే దట్టమైన అడవిలో కఠోరమైన తపస్సు చేస్తూ, ఎన్ని ఆటంకాలు వచ్చినా తన ఏకాగ్రతను కోల్పోలేదు. మన విద్య, ఉద్యోగం లేదా సాధించాలనుకునే ఏ రంగంలోనైనా ఇటువంటి నిశ్చల సంకల్పాన్ని కలిగి ఉండడమే అసలైన పట్టుదల.
సాధించాలనే తపన, నిష్కల్మషమైన నమ్మకం ఉంటే వయస్సు లేదా అనుభవంతో ప్రమేయం లేదని ఈ సామెత నిరూపిస్తుంది. ఐదేళ్ల చిన్న బాలుడు తలచుకుంటేనే సాక్షాత్తు ఆ భగవంతుని అనుగ్రహాన్ని పొందగలిగాడు. కాబట్టి మనం చేసే ప్రయత్నంలో నిజాయితీ, అంకితభావం ఉంటే ఎలాంటి అసాధ్యాన్నైనా సుసాధ్యం చేయవచ్చనే ఆత్మవిశ్వాసాన్ని ఈ సామెత నింపుతుంది.
కష్టాలు, అడ్డంకులు ఎన్ని వచ్చినా అనుకున్న లక్ష్యాన్ని విడిచిపెట్టకుండా దృఢంగా నిలబడటమే "ధ్రువుని పట్టుదల" వెనుక ఉన్న నిజమైన పరమార్థం. ప్రతి ఒక్కరూ తమ నిత్య జీవితంలో ఈ నిశ్చలమైన పట్టుదలను అలవరచుకుని, ఉన్నత శిఖరాలను అధిరోహించడమే ఈ సామెత మనకు అందించే దివ్య సందేశం.
