:: ఒక నెల పురుషుడు.. ఒక నెల స్త్రీ: ఇలుడి వింత గాథ :: 

    వైవస్వత మనువు కుమారుడైన ఇలుడు అనే రాజు ఒకసారి వేటాడుతూ దట్టమైన అడవిలోకి వెళ్తాడు. ఆ అడవి సామాన్యమైనది కాదు, అది 'కుమార వనం'. ఒకప్పుడు పార్వతీ పరమేశ్వరులు అక్కడ ఏకాంతంగా ఉన్నప్పుడు, పరమశివుడు ఒక శాపం ఇచ్చాడు—"ఈ వనంలోకి ఏ పురుషుడు అడుగుపెట్టినా, వాడు వెంటనే స్త్రీగా మారిపోవాలి" అని.

    ఆ విషయం తెలియని ఇలుడు తన సైన్యంతో కలిసి ఆ వనంలోకి అడుగుపెడతాడు. మరుక్షణమే ఇలుడు ఒక అందమైన స్త్రీగా మారిపోతాడు. ఆయన వెంట ఉన్న సైన్యం, గుర్రాలు కూడా స్త్రీ రూపాలు దాలుస్తాయి. తన పరిస్థితి చూసి హతాశయుడైన ఇలుడు, పరమశివుడిని ప్రార్థిస్తాడు. శివుడు కరుణించి, పూర్తిగా పురుష రూపాన్ని ఇవ్వలేక ఒక వింత వరం ఇస్తాడు.

    "రాజా! నువ్వు ఒక నెల పురుషుడిగా, మరొక నెల స్త్రీగా జీవిస్తావు. పురుషుడిగా ఉన్నప్పుడు స్త్రీగా ఉన్న జ్ఞాపకాలు ఉండవు, స్త్రీగా ఉన్నప్పుడు పురుషుడిగా ఉన్న సంగతులు గుర్తుండవు" అని శివుడు అనుగ్రహిస్తాడు. స్త్రీగా మారినప్పుడు ఆమె పేరు 'ఇల'. ఒకసారి ఆమె స్త్రీ రూపంలో ఉన్నప్పుడు బుధుడిని (చంద్రుడి కుమారుడు) కలుస్తుంది. వారిద్దరికీ పుట్టినవాడే పురూరవుడు (చంద్రవంశానికి మూలపురుషుడు).

    చివరికి వశిష్ఠ మహర్షి సహాయంతో అశ్వమేధ యాగం చేసి, ఇలుడు మళ్ళీ శాశ్వతంగా పురుష రూపాన్ని పొందుతాడు. కానీ ఆయన సంతానం ద్వారానే గొప్ప చంద్రవంశం ప్రారంభమైంది.