:: శ్రీకృష్ణ లీలలు: కువలయాపీడ వధ :: 

    మధురానగరానికి రాజు, రాక్షస ప్రవృత్తి గల కంసుడు తన మృత్యువు శ్రీకృష్ణుని చేతిలోనే ఉందనే భయంతో నిరంతరం తలడిల్లిపోయేవాడు. శ్రీకృష్ణ బలరాములను ఎలాగైనా మధురకు రప్పించి, తన చతురంగ బలాలతో మరియు మల్లయోధులతో అంతమొందించాలని పథకం వేశాడు. అందుకోసమే 'ధనుర్యాగం' సాకుగా చూపి, ఆక్రూరుని ద్వారా వారిద్దరినీ గోకులం నుండి మధురకు పిలిపించాడు. మధురలో అడుగుపెట్టిన బాలకృష్ణుడు, బలరాములు మల్లరంగ ప్రవేశం చేయడానికి సిద్ధపడ్డారు. అయితే, వారు రంగానికి చేరుకునే రాజద్వారం వద్దే వారిని మట్టుబెట్టడానికి కంసుడు అత్యంత బలీయమైన, మదమెక్కిన "కువలయాపీడనము" అనే ఏనుగును, దానికి శిక్షణ ఇచ్చిన మావటీడిని సిద్ధంగా ఉంచాడు.

    శ్రీకృష్ణుడు ఆ భయంకరమైన మదగజంతో పోరాటానికి సిద్ధపడేముందు, తన దుస్తులను, ముంగురులను చక్కదిద్దుకుని శత్రుభయంకరంగా మారిపోయాడు. పోరాటానికి సమాయత్తమవుతున్న ఆ జగన్నాథుని రూపాన్ని మరియు ఆయన కువలయాపీడనాన్ని సమీపించిన తీరును పోతనామాత్యులు తమ భాగవతంలో ఈ క్రింది విధంగా వర్ణించారు.

మించిన కొప్పు జక్కనిడి మేలన బచ్చని చీర కాసె బం

ధించి లలాట కుంతలతతిన్ మరలించుచు సంగర క్రియా

చుంచుత చేర్చి బాలకుడు చూచు జనంబులు దన్ను ' బాపురే '?

యంచు నుతింప డగ్గఱియె హస్త జితాగము గంధనాగమున్

శ్రీకృష్ణుడు సమరానికి సంసిద్ధుడవుతూ, తన తలపై జారిపోతున్న జుట్టు ముడిని (కొప్పును) చక్కగా సర్దుకున్నాడు. తన పసుపుపచ్చని పీతాంబరపు కాసెను నడుముకు గట్టిగా బిగించి కట్టుకున్నాడు. నొసటిపై పడుతున్న ముంగురులను (లలాట కుంతలములను) వెనక్కి నెట్టుకుంటూ, యుద్ధ విద్యలలో అత్యంత నేర్పరితనాన్ని ప్రదర్శించాడు. అక్కడ చేరిన జనులందరూ తన సుందర, పరాక్రమ రూపాన్ని చూసి "బాపురే!" అని ఆశ్చర్యంతో పొగిడేలా ఆ బాలుడైన కృష్ణుడు, తొండము చేత పర్వతాన్ని సహితం జయించగల శక్తి కలిగిన ఆ కువలయాపీడనమనే మదగజాన్ని సమీపించాడు.

    శ్రీకృష్ణుడు ద్వారం వద్దకు రాగానే, మావటీడు మదమెక్కిన కువలయాపీడనాన్ని కృష్ణునిపైకి ఉసిగొలిపాడు. ఆ పర్వతాకారపు ఏనుగు ఘీంకారాలు చేస్తూ తన భయంకరమైన తొండంతో కృష్ణుడిని పట్టుకోవడానికి తీవ్రంగా ప్రయత్నించింది. కానీ, లీలామానుష విగ్రహుడైన శ్రీకృష్ణుడు చాలా తేలికగా దాని బారి నుండి తప్పించుకున్నాడు. ఏనుగు కాళ్ళ సందు గుండా జారుకుంటూ, దానికి చిక్కకుండా ఆడుకున్నాడు.

    ఒకానొక దశలో కృష్ణుడు నేలపై పడినట్లు నటించగా, ఆ మదగజం తన పదునైన దంతాలతో కృష్ణుడిని పొడవడానికి నేలను కుమ్మింది. కానీ కృష్ణుడు చురుగ్గా పక్కకు తప్పుకోవడంతో దాని దంతాలు రాతి నేలలో దిగబడిపోయాయి. కోపంతో ఊగిపోయిన ఆ ఏనుగును శ్రీకృష్ణుడు తన చేతితో తోక పట్టుకుని వెనక్కి లాగాడు. చిన్నపిల్లడు బొమ్మ ఏనుగుతో ఆడుకున్నట్లుగా, జగన్నాథుడు ఆ మహా గజాన్ని నిమిషాల వ్యవధిలో అలసటకు గురిచేశాడు.

    చివరకు శ్రీకృష్ణుడు ఆ ఏనుగును తొండం పట్టుకుని నేలకేసి కొట్టాడు. ఆ పర్వత సమానమైన ఏనుగును శ్రీకృష్ణుడు సంహరించిన క్షణాన్ని పోతనగారు  అత్యద్భుతంగా ఆవిష్కరించారు.

కాలం ద్రొక్కి సలీలుడై నగవుతో గంఠీర వేంద్రాకృతిం

గేలన్ భీషణ దంతముల్ వెఱికి సంక్షీణంబుగా మొత్తి గో

పాలగ్రామణి వీరమౌళి మణియై ప్రాణంబులం బాపె నా

శైలేంద్రాభము బ్రాణలోభము నుదంచత్సార గంధేభమున్

•  గోపాలురకు శ్రేష్ఠుడైనట్టియు, వీరుల శిరస్సులలో రత్నం వలె ప్రకాశించే కృష్ణుడు ఆ మదగజం కాలును తన కాలితో తొక్కిపట్టి, ఎంతో లీలగా, చిరునవ్వుతో, ఒక సింహరాజు వలె  విజృంభించాడు. తన చేతులతో దాని భయంకరమైన దంతాలను పెకిలించి, ఆ దంతంతోనే దాని బలం క్షీణించేలా దెబ్బలు కొట్టాడు. తన ప్రాణాల మీద మమకారం కలిగి, పర్వత శ్రేష్ఠం వలె మహోన్నతంగా ఉన్న, అపారమైన బలము కలిగిన ఆ శ్రేష్ఠమైన కువలయాపీడనమనే ఏనుగు యొక్క ప్రాణాలను శ్రీకృష్ణుడు అంతమొందించాడు.

    ఆ భయంకర రాక్షస ఏనుగు నేలకూలగానే మధురానగరంలో దిక్కులు పిక్కటిల్లేలా జయజయధ్వానాలు మిన్నుముట్టాయి. ఏనుగును సంహరించిన అనంతరం, కృష్ణబలరాములు ఆ ఏనుగు దంతాలను తమ భుజాలపై ధరించి విజయగర్వంతో, నయనాభిరాములై మల్లరంగంలోకి ప్రవేశించారు.

    ఈ విధంగా శ్రీకృష్ణుడు తన బాల్యలీలల్లో భాగంగా కంసుడి మొదటి ప్రతిబంధకమైన కువలయాపీడనాన్ని తుదముట్టించాడు. ఈ ఘట్టం కేవలం ఒక ఏనుగును చంపడం మాత్రమే కాదు; అధర్మానికి, అహంకారానికి ప్రతీకయైన శక్తిని భగవంతుడు ఏ విధంగా లీలగా అంతమొందిస్తాడో చెప్పే గొప్ప ఆధ్యాత్మిక నిదర్శనం.