:: జ్ఞానము కంటే భక్తియే మిన్న ::     

శ్రీకృష్ణ అవతార లీలల్లో ఉద్ధవ సంవాదం మరియు ఉద్ధవుడు గోపికల చెంతకు వెళ్లడం అనే ఘట్టం అత్యంత ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యత కలిగినది. కంస వధానంతరం శ్రీకృష్ణుడు అక్రూరునితో కలసి మధురకు వెళ్ళి, అక్కడ రాజకార్యాలలో నిమగ్నుడవుతాడు. అయితే, చిన్నతనం నుండి తనతో కలసిమెలసి పెరిగిన రేపల్లె (గోకులము) నివాసులను, ముఖ్యంగా యశోదా-నందులను, తన వేణుగానంతో తన్మయత్వం చెందిన గోపకాంతలను కృష్ణుడు ఏనాడూ మరచిపోలేదు. వారి విరహ వేదనను గ్రహించిన స్వామి, తన ప్రియ మిత్రుడు, బృహస్పతి శిష్యుడు మరియు పరమ జ్ఞాని అయిన ఉద్ధవుని గోకులమునకు దూతగా పంపాలని నిశ్చయించుకుంటాడు.

    ఉద్ధవుడు జ్ఞానమార్గంలో ఆరితేరిన పండితుడు. భగవంతుడు నిరాకారుడని, సర్వవ్యాపి అని భావించే తత్త్వజ్ఞాని. అటువంటి ఉద్ధవునికి కేవలం పుస్తక జ్ఞానం కంటే భక్తి మార్గంలోని గోపికల "అనన్య భక్తి" ఎంత గొప్పదో ప్రత్యక్షంగా చూపించి, అతనిలోని జ్ఞాన అహంకారాన్ని తొలగించి, పరాభక్తి యొక్క లోతును గ్రహింపజేయడమే శ్రీకృష్ణుని ఈ లీల ముఖ్య ఉద్దేశం. "ఉద్ధవా! నా విరహంలో తపిస్తున్న గోపికలకు, నందునికి, యశోదకు నా సందేశాన్ని అందించి, వారి వేదనను సమాయత్తం చేసి రమ్ము" అని శ్రీకృష్ణుడు అతనికి చెప్పి గోకులమునకు పంపుతాడు.

    రథముపై గోకులము చేరుకున్న ఉద్ధవునికి అక్కడి వాతావరణం చూసి ఆశ్చర్యం కలుగుతుంది. రేపల్లెలోని చెట్టు, పుట్ట, ఆవు, ప్రతి గోపికా హృదయం కృష్ణ నామస్మరణతోనే నిండివుంటాయి. గోపకాంతలు కృష్ణుని విరహంలో తపిస్తూ, ఆయన జ్ఞాపకాలలోనే జీవిస్తూ ఉంటారు. ఉద్ధవుడు వారిని సమీపించి, "ఓ గోపికలారా! కృష్ణుడు మీ హృదయాలలోనే ఉన్నాడు. ఆయన నిరాకారుడు, సర్వవ్యాపి. కాబట్టి మీరు దుఃఖించక యోగమార్గం ద్వారా, జ్ఞానం ద్వారా ఆయనను ధ్యానించండి" అని తత్త్వోపదేశం చేయడానికి ప్రయత్నిస్తాడు.

    ఉద్ధవుని జ్ఞానోపదేశాన్ని విన్న గోపికలు మందహాసం చేస్తారు. ఆ సమయంలో అక్కడకు వచ్చిన ఒక తుమ్మెదను (భ్రమరం) చూపిస్తూ, దాన్ని కృష్ణుని దూతగా భావించి రూపిస్తూ మాట్లాడతారు. దీనినే భాగవతంలో 'భ్రమర గీతలు' అని పిలుస్తారు. గోపికలు ఉద్ధవునితో "ఓ ఉద్ధవా! నీ జ్ఞానమార్గం, యోగసాధనలు మునులకు, పండితులకు తగినవి ఏమో! మా మనస్సులు, ప్రాణాలు, ఆలోచనలు అన్నీ కృష్ణునితోనే మధురకు వెళ్ళిపోయాయి. వేరే ఆలోచన చేయడానికి మా వద్ద మరొక మనస్సు లేదు. మాకు కృష్ణుడే రూపు ఉన్న దైవం, ఆయన ప్రేమయే మా జీవనం. నిరాకార పరబ్రహ్మతో మాకేమి పని?" అని తమ అమాయకపు, అత్యున్నతమైన ప్రేమభక్తిని వ్యక్తపరుస్తారు.

    గోపికల మాటలు, వారి కంటి నీరు, కృష్ణుని పట్ల వారికీ ఉన్న నిశ్చలమైన భక్తిని చూసి ఉద్ధవుడు నివ్వెరపోతాడు. వేదాలు, శాస్త్రాలు చదివినా లభించని పరమాత్మ సాక్షాత్కారం మరియు అనుభూతి కేవలం భక్తి ద్వారానే గోపికలకు లభించిందని అతను గ్రహిస్తాడు. జ్ఞానమార్గం కంటే ప్రేమ మరియు శరణాగతి మార్గమే శ్రేష్ఠమైనదని ఉద్ధవునికి జ్ఞానోదయం అవుతుంది. భగవంతుని పొందడానికి పాండిత్యం అక్కర్లేదు, స్వచ్ఛమైన హృదయంతో కూడిన భక్తి ఉంటే చాలని ఉద్ధవుడు తెలుసుకుంటాడు.

    చివరకు, ఉద్ధవుడు గోపికల పాదధూళికి నమస్కరిస్తూ, గోకులంలోని వృక్షాలలో లేదా లతలలో ఒక చిన్న మొక్కగా పుట్టినా చాలు, గోపికల పాదధూళి తనపై పడుతుందని భావిస్తూ వారి భక్తి ప్రపత్తులను వేనోళ్ళ కొనియాడతాడు. మధురకు తిరిగి వచ్చిన తర్వాత శ్రీకృష్ణునితో "స్వామీ! గోపికల భక్తి ముందు నా జ్ఞానం శూన్యం. వారిది లౌకిక ప్రేమ కాదు, అది పరమాత్మలో ఐక్యమయ్యే అమర భక్తి" అని విన్నవించుకుంటాడు. ఈ లీల ద్వారా శ్రీకృష్ణుడు లోకానికి జ్ఞానము కంటే భక్తియే మిన్న అని, భగవంతుడు కేవలం ప్రేమకు మాత్రమే వశమవుతాడని నిరూపించాడు.