10, మే 2026, ఆదివారం

 

రావణాసురుని 'రావణహస్తం' - సంగీత వీరుడు

ప్రారంభం: రావణాసురుడు అనగానే మనకు గుర్తొచ్చేది రామాయణంలోని విలన్, సీతమ్మను అపహరించిన దుష్టుడు. కానీ, రావణుడు కేవలం రాక్షస రాజే కాదు, ఒక గొప్ప వేద పండితుడు, శివభక్తుడు మరియు అసమానమైన సంగీత విద్వాంసుడు కూడా! అవును, రావణుడు ఒక ప్రత్యేకమైన సంగీత వాయిద్యాన్ని వాయించడంలో అత్యంత నిపుణుడు. ఆ వాయిద్యం పేరు ఏమిటో, దాని కథ ఏమిటో మీకు తెలుసా?

కథ: రావణుడు గొప్ప శివభక్తుడు. శివుడిని ప్రసన్నం చేసుకోవడానికి అతను ఎన్నో కఠోరమైన తపస్సులు చేశాడు. ఒకసారి శివుడిని తనతో పాటు లంకకు తీసుకెళ్లాలని కైలాస పర్వతాన్ని ఎత్తడానికి ప్రయత్నించాడు. అప్పుడు శివుడు తన కాలి బొటనవేలితో పర్వతాన్ని నొక్కాడు. రావణుడి చేతులు పర్వతం కింద నలిగిపోయాయి. ఆ నొప్పిని భరిస్తూనే, రావణుడు శివుడిని స్తుతిస్తూ 'శివతాండవ స్తోత్రం' పఠించాడు.

ఆ సమయంలో రావణుడు, తన సంగీత ప్రతిభను చూపించడానికి ఒక కొత్త వాయిద్యాన్ని తయారు చేసుకున్నాడు. అతను తన పది తలలలో ఒక తలను, రెండు చేతులను, మరియు తన శరీరంలోని కొన్ని నరాలను ఉపయోగించి ఒక వీణను రూపొందించాడు. తన నరాలను తంత్రులుగా (Strings) చేసి, తన చేతితో మీటుతూ, సామవేదాన్ని అత్యంత మధురంగా గానం చేశాడు. అతని సంగీతానికి, భక్తికి పరవశించిన శివుడు రావణుడిని క్షమించి, అతనికి అనేక వరాలు ఇచ్చాడు.

రావణుడు తయారు చేసిన ఆ ప్రత్యేకమైన వీణకు 'రావణహస్తం' లేదా 'రావణహస్త్ర' అని పేరు వచ్చింది. "రావణుడి హస్తము" (చేయి) తో తయారు చేయబడి, వాయించబడింది కాబట్టి ఆ పేరు పెట్టారు. ఇది ఒక రకమైన 'విల్లు' (Bow) తో వాయించే వీణ. ఈ రోజుకూ రాజస్థాన్, గుజరాత్, శ్రీలంక వంటి ప్రాంతాలలో కొంతమంది జానపద కళాకారులు ఈ 'రావణహస్తం' ను వాయిస్తూ కనిపిస్తారు. ఇది మన ఆధునిక వయలిన్ (Violin) కి మూల రూపమని చాలామంది సంగీత పరిశోధకులు నమ్ముతారు.

ముగింపు: రావణాసురునిలోని చెడు లక్షణాలు ఎన్ని ఉన్నా, అతనిలోని సంగీత ప్రతిభ మరియు వినూత్నంగా 'రావణహస్తం' వంటి వాయిద్యాన్ని రూపొందించిన విధానం మాత్రం అభినందనీయం. ఇది మన ప్రాచీన భారతదేశ సంగీత సంపదకు ఒక నిదర్శనం.

 

శివుడు బూడిద ఎందుకు పూసుకుంటాడు? - ఒక అమరప్రేమ కథ

ప్రారంభం: హరహర మహాదేవ! శివుడు అనగానే మనకు వెంటనే గుర్తుకు వచ్చేది జటాజూటం, మెడలో పాము, శరీరం నిండా భస్మం (బూడిద). కానీ, ముల్లోకాలకూ అధిపతి అయిన ఆ పరమశివుడు, పవిత్రమైన బంగారం, ఆభరణాలను వదిలి, స్మశానంలోని బూడిదను ఎందుకు పూసుకుంటాడో మీకు తెలుసా? దీని వెనుక ఒక అత్యంత ఆవేదనతో కూడిన, అమరమైన ప్రేమ కథ ఉంది.

కథ: పూర్వం సతీదేవి (పార్వతీదేవి మునుపటి జన్మ) తన తండ్రి దక్షుడి ఆజ్ఞను జవదాటి శివుడిని వివాహం చేసుకుంటుంది. దక్షుడికి శివుడంటే అస్సలు పడదు. ఒకసారి దక్షుడు ఒక పెద్ద యజ్ఞం తలపెట్టి, అందరినీ ఆహ్వానిస్తాడు కానీ, శివసతీలను మాత్రం పిలవడు. సతీదేవి తన తండ్రి కదా అని పిలవకపోయినా వెళ్తుంది. అక్కడ దక్షుడు శివుడిని ఘోరంగా అవమానిస్తాడు. పతి నింద భరించలేని సతీదేవి, ఆ యజ్ఞ గుండంలోనే దూకి ఆత్మాహుతి చేసుకుంటుంది.

ఈ వార్త తెలిసిన శివుడు తీవ్రమైన క్రోధంతో, దుఃఖంతో రగిలిపోతాడు. సతీదేవి నిర్జీవ దేహాన్ని చేతుల్లోకి తీసుకుని, ప్రళయ తాండవం మొదలుపెడతాడు. శివుడి దుఃఖాన్ని ఆపడం ఎవరికీ సాధ్యం కాలేదు. అప్పుడు విష్ణుమూర్తి తన సుదర్శన చక్రంతో సతీదేవి శరీరాన్ని 51 ముక్కలుగా ఖండిస్తాడు (ఇవే అష్టాదశ శక్తిపీఠాలుగా మారాయి). సతీదేవి శరీరం దూరం కాగానే శివుడి కోపం చల్లారుతుంది. కానీ, ఆమె జ్ఞాపకాలు అతన్ని వదలవు.

సతీదేవి శరీరం కాలిపోయిన ఆ యజ్ఞ గుండం వద్దకు శివుడు వెళ్తాడు. అక్కడ ఉన్న ఆమె శరీర భస్మాన్ని (బూడిదను) పవిత్రమైనదిగా భావించి, దానిని తన శరీరం అంతా పూసుకుంటాడు. "నువ్వు లేకుండా నేను లేను, నీ శరీరం బూడిదయినా, అది నాపైనే ఉంటుంది" అని చెప్పినట్లుగా, అప్పటి నుండి శివుడు భస్మధారణ మొదలుపెట్టాడు.

ముగింపు: కాబట్టి, శివుడు పూసుకునే భస్మం కేవలం బూడిద కాదు, అది సతీదేవి పట్ల ఆయనకున్న శాశ్వతమైన, అమరమైన ప్రేమకు గుర్తు. అలాగే, ఈ ప్రపంచంలో ప్రతిదీ చివరకు బూడిదగా మారుతుందని, వైరాగ్యాన్ని కూడా ఇది బోధిస్తుంది.


:: శకటాసుర వధ :: 

    పూతన చనిపోయిన తర్వాత గోకులంలో కొద్ది రోజులు ప్రశాంతంగా గడిచాయి. కృష్ణుడు రోజురోజుకూ పెరుగుతున్నాడు. బోర్లా పడటం నేర్చుకున్నాడు. ఆ చిన్నారి పాదాల ముద్రలు ఇల్లంతా కనిపిస్తుంటే యశోదమ్మ మురిసిపోయేది.

    కృష్ణుడికి మూడు నెలలు నిండిన సందర్భంగా, యశోదమ్మ ఒక పెద్ద ఉత్సవం ఏర్పాటు చేసింది. దీనినే 'జన్మ నక్షత్ర మహోత్సవం' లేదా 'ఉత్థానోత్సవం' (బాలుడు బోర్లా పడిన పండుగ) అంటారు. బంధువులందరినీ, గోపకులను ఆహ్వానించారు. ఇల్లంతా సందడిగా ఉంది. యశోదమ్మ వంటల పనిలో, అతిథుల సత్కారంలో మునిగిపోయింది.

    బాలకృష్ణుడికి స్నానం చేయించి, కొత్త బట్టలు వేసి, కాటుక పెట్టి ముస్తాబు చేసింది. కొద్దిసేపటికి కృష్ణుడు నిద్రపోయాడు. ఊయల ఖాళీగా లేకపోవడంతో, ఇంటి బయట ఆవరణలో ఉన్న ఒక ఎద్దుల బండి కింద, నీడలో, ఒక చిన్న పక్క వేసి పడుకోబెట్టింది. ఆ బండిలో పాలు, పెరుగు, నెయ్యి కుండలు ఉన్నాయి.

.     కంసుడు పూతన చావు వార్త విని కోపంతో రగిలిపోయాడు. ఈసారి శకటాసురుడు అనే రాక్షసుడిని పంపాడు. వీడు వాయురూపంలో ప్రయాణించగలడు మరియు అచేతన వస్తువులలో ప్రవేశించగలడు. 

    గోకులంలో ఉత్సవం జరుగుతున్న ఈ సమయాన్ని అదనుగా చూసుకుని, శకటాసురుడు వాయురూపంలో వచ్చి,  బండిలో ప్రవేశించాడు. ఆ బండిని కృష్ణుడిపైకి తోసి, నలిపి చంపాలనేది వాడి క్రూరమైన ప్రణాళిక. 

    కాసేపటికి బాలకృష్ణుడు మేల్కొన్నాడు. ఆకలితో ఏడవడం మొదలుపెట్టాడు. కానీ, లోపల ఉత్సవ కోలాహలంలో యశోదమ్మకు ఆ ఏడుపు వినపడలేదు. తన ఆకలిని తీర్చని తల్లిపై కోపంతోనో, లేదా పైన ఉన్న రాక్షసుడిని గ్రహించో, కృష్ణుడు తన చిన్ని పాదాలను గాలిలోకి తన్నాడు.

    అంతే! ఆ పసిపాప పాదం తగలగానే, ఆ భారీ ఎద్దుల బండి ఆకాశంలోకి ఎగిరి, ముక్కలు ముక్కలై కిందపడింది. బండిలోని పాలు, పెరుగు కుండలన్నీ పగిలిపోయాయి. ఆ బండిలో ఉన్న శకటాసురుడు రక్తం కక్కుకుంటూ, భీకరమైన రూపంతో చనిపోయి పడ్డాడు.

    బండి విరిగిన శబ్దానికి, రాక్షసుడి శవాన్ని చూసి  గోకులమంతా ఉలిక్కిపడింది. అందరూ పరుగున వచ్చారు. విరిగిన బండి ముక్కల మధ్య, పగిలిన కుండల మధ్య, చిన్నికృష్ణుడు ఏమీ ఎరగనట్లు ఆడుకుంటూ ఉన్నాడు.

    అక్కడ ఆడుకుంటున్న ఇతర పిల్లలు, "ఈ బాబే తన కాలితో ఆ బండిని తన్నాడు, అప్పుడే అది విరిగిపోయింది" అని చెప్పారు. కానీ, పెద్దలెవరూ నమ్మలేదు. ఒక చిన్న పాప ఇంత పెద్ద బండిని ఎలా తన్నగలడు? అని ఆశ్చర్యపోయారు. యశోదమ్మ భయంతో కృష్ణుడిని ఎత్తుకుని, దిష్టి తీసి, రక్షాబంధనం కట్టింది. భగవంతుని మాయ వల్ల వారెవరూ కృష్ణుని దైవత్వాన్ని పూర్తిగా గ్రహించలేకపోయారు.

    ఈ సందర్భంలో, పోతన గారు భాగవతంలో ఈ పద్యం ద్వారా గోపాలకుల ఆశ్చర్యాన్ని అద్భుతంగా వర్ణించారు:

 బాలుండెక్కడ? బండి యెక్కడ? నభోభాగంబుపై జేడ్పడం

 గాలం దన్నుటయెక్క?డేల పడుచుల గల్లాడి?రీజడ్డు బ

ల్కేలోకంబున నైన జెప్పబడునే? యేచందమోకాక యం

చాలాపించుచు వ్రేలువ్రేతలు బ్రభూతాశ్చర్యులై రందఱున్"

    ఈ పసిబాలుడేమిటి? ఇంత పెద్ద బండి ఏమిటి? ఇతడు దానిని తన్నడమేమిటి? అది ఆకాశానికి ఎగిరి ముక్కలు ముక్కలుగ విరగడమేమిటి? ఈ ఆడుకునే పిల్లలు అబద్ధం చెప్పారు.  ఇంత తెలివితక్కువ మాట ముల్లోకాల్లో ఎక్కడైనా చెప్పబడుతుందా? ఇదంతా ఏవిధంగా జరిగిందో? " అని అనుకుంటూ, సందేహాలతో సతమతమవుతూ గోపాలురు, గోపికలు అందరూ ఆశ్చర్యచకితులయ్యారు. 

    శకటాసురవధ ద్వారా భగవంతుడు మనకు కొన్ని ముఖ్యమైన విషయాలను బోధించాడు.శకటాసురుడు అచేతనమైన బండి రూపంలో వచ్చి, తన బలాన్ని నమ్ముకున్నాడు. భగవంతుడు అత్యంత సునాయాసంగా, ఒక చిన్న కాలి తన్నుతో  వాడి అహంకారాన్ని, వాడిని అంతం చేశాడు.మనం భగవంతుని నమ్ముకుంటే, ఆయన మనల్ని ఏ రూపంలోనైనా, ఎలాంటి ఆపద నుండైనా రక్షిస్తాడు. పరమాత్ముడు మానవ రూపంలో వచ్చి, సామాన్య బాలుడిలా నటిస్తూనే, అసాధారణమైన లీలలను ప్రదర్శించాడు.

    పూతన సంహారం మరియు శకటాసురవధ - ఈ రెండు లీలలు కూడా శ్రీకృష్ణుని శైశవ దశలోనే జరిగాయి. ఇవి ఆయన సర్వశక్తిమత్వాన్ని మరియు భక్తజన రక్షణ తత్పరతను చాటిచెబుతాయి. పోతన గారి అమృత కావ్యంలోని ఈ ఘట్టాలను స్మరించుకోవడం మనకు ఎంతో పుణ్యప్రదం మరియు ఆనందదాయకం.



5, మే 2026, మంగళవారం

 

:: పూతన సంహారం – శ్రీకృష్ణుని తొలి లీల ::

    శ్రీకృష్ణుని బాల్య లీలలు ఎంతో మధురమైనవి, మహిమాన్వితమైనవి. గోకులంలో నందుని ఇంట జన్మించిన శ్రీకృష్ణుడు, తన దివ్యత్వంతో రాక్షసులను సంహరిస్తూ లోకానికి రక్షణగా నిలిచాడు. అలాంటి లీలలలో అత్యంత ముఖ్యమైనది, భగవంతుని దివ్యత్వాన్ని మొదటిసారిగా లోకానికి చాటిచెప్పిన ఘట్టం పూతన సంహారం. కంసుని ఆజ్ఞ మేరకు గోకులానికి వచ్చిన పూతన అనే రాక్షసిని, చిన్నారి కృష్ణుడు ఎలా వధించాడో ఈ కథనంలో వివరంగా తెలుసుకుందాం.

    శ్రీకృష్ణుడి జన్మవార్త విన్న కంసుడు, తనకు పుట్టబోయే మృత్యువును తప్పించుకోవడానికి గోకులంలో పుట్టిన పసిపిల్లలను చంపాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. అందుకోసం మాయలమారి అయిన పూతనను గోకులానికి పంపాడు. పూతన గోకులంలోకి ప్రవేశించేటప్పుడు ఒక సుందరమైన, మర్యాదస్తురాలైన స్త్రీ రూపంలో వచ్చింది.

    ఆమె సౌందర్యం చూసి గోకులంలో ఎవరూ ఆమెను అనుమానించలేదు. పూతన నందుని ఇంటికి చేరుకుంది. అక్కడ తొట్టిలో పడుకొని ఉన్న చిన్నారి శ్రీకృష్ణుడిని చూసింది. ఆమె కపటమైన మనసుతో "ఈ పసివాడిని ఎత్తుకుని పాలిస్తాను" అని యశోదమ్మ అనుమతితో కృష్ణుడిని తన ఒడిలోకి తీసుకుంది.

    పూతన కృష్ణుడిని ఎత్తుకుని, కపట వాత్సల్యాన్ని ప్రదర్శిస్తూ పాలు ఇవ్వడానికి సిద్ధమైంది. అప్పుడు ఆమె మనోగతాన్ని, ఆమె పలికిన తీరును తెలిపే పోతనగారి పద్యం:

చను నీకు గుడుపజాలెడి / చనువారలు లేరు నీవు చనవలె ననుచున్ చనుగుడిపి మీద నిలుకడ / జనుదాన ననంగ వేడ్కజను జనుగుడుపన్

    "ఓ బాలుడా! నీకు పాలు ఇచ్చే వారు ఎవరూ ఇక్కడ లేరు. అందువల్ల నువ్వు నాతో రావాలి. నేను నీకు ప్రీతిగా పాలు ఇస్తాను" అని పూతన కపటపు మాటలతో కృష్ణుడిని ప్రలోభపెట్టడానికి ప్రయత్నించింది.

    పూతన విషపూరితమైన స్తనాలతో కృష్ణుడికి పాలు ఇవ్వడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు, కృష్ణుడిని త్రాగమని వేడుకున్న సందర్భాన్ని తెలిపే రెండవ పద్యం:

నాచనుబా లొకగ్రుక్కెడు / నో చిన్నికుమార! త్రావు మొయ్యన పిదపన్ నీ చెలువ మెఱుగవచ్చును / నాచెలువము సఫల మగును నళినదళాక్షా!

    "ఓ కమలాల వంటి కన్నులు గల చిన్ని కుమార! ఒక్క గుక్కెడు నా పాలు త్రాగు. ఆ తర్వాత నీ అందాన్ని నేను చూసి తెలుసుకోవచ్చును. అప్పుడు నా అందం, నా జన్మ కూడా సఫలం అవుతుంది."

    లోక రక్షకుడైన శ్రీకృష్ణుడికి ఆమె ఉద్దేశం తెలియనిది కాదు. పూతన కృష్ణుడిని తన పెదవులకు ఆనించి పాలు త్రాగమని ప్రోత్సహించింది. కృష్ణుడు పాలు త్రాగడం మొదలుపెట్టాడు. అయితే, కేవలం పాలు త్రాగడమే కాకుండా, పూతన ప్రాణాలను, ఆమెలోని విషాన్ని, సమస్త శక్తిని తన దివ్యమైన నోటితో పీల్చడం ప్రారంభించాడు.

    ఆ తీవ్రతకు పూతన తట్టుకోలేకపోయింది. ఆమె తన అసలు రాక్షస రూపాన్ని బయటపెట్టి, భయంకరమైన కేకలు వేసింది. కృష్ణుడిని విడిపించుకోవడానికి ప్రయత్నించింది, కానీ సాధ్యం కాలేదు. చివరకు, కృష్ణుడు ఆమెను ఆకాశం మీదుగా భూమిపైకి విసిరివేసి సంహరించాడు.

    ఈ సందర్భంలో భగవంతుని యొక్క దివ్యత్వాన్ని, ఆమె విషాన్ని స్వీకరించిన విధానాన్ని తెలిపే పోతనగారి మూడవ పద్యం:

విషధర రిపుగమ నునికిని / విషగళ సఖునికిని విమల విషశయనునికిన్

విషభవ భవజనకునికిని / విషకుచ చనువిషము గొనుట విషమే తలపన్

    గరుత్మంతుడిని వాహనంగా కలవాడు, విషాన్ని కంఠంలో ధరించిన శివునికి స్నేహితుడైనవాడు, ఆదిశేషువు (సర్పం) అనే పాముపై శయనించేవాడు, మరియు సంసార చక్రానికి కారణమైన జగజ్జనకుడైన శ్రీకృష్ణునికి... పూతన యొక్క విషపూరితమైన స్తనాలను త్రాగటం అనేది ఏ మాత్రం విషం కాదు, అది చాలా చిన్న విషయం (విషయం కూడా కాదు) అని అర్థం.

    పూతన సంహారం అనేది కేవలం ఒక రాక్షస సంహారం మాత్రమే కాదు. అది శ్రీకృష్ణుని యొక్క దివ్యత్వాన్ని, అపారమైన శక్తిని ప్రపంచానికి చాటిచెప్పిన మొదటి ఘట్టం. పూతన కపట బుద్ధితో పాలు ఇవ్వాలని వచ్చినా, ఆమెకు భగవంతుని స్పర్శ లభించడం వల్ల ముక్తి లభించింది. భగవంతుడిని ఏ రూపంలో చేరినా, చివరికి భగవత్ అనుగ్రహం లభిస్తుందనే సందేశాన్ని ఈ ఘట్టం మనకు అందిస్తుంది.

 

 గోకులంలో వేడుకలు - యోగమాయ హెచ్చరిక

    శ్రీకృష్ణావతారం భారతీయ ఆధ్యాత్మిక చరిత్రలో ఒక సువర్ణ ఘట్టం. లోక కళ్యాణార్థం, ధర్మ సంస్థాపన కోసం భగవంతుడు అవతరించిన దివ్య ఘట్టమిది. కంసుని చెరసాలలో దేవకీవసుదేవులకు జన్మించిన శ్రీకృష్ణుడిని, వసుదేవుడు అర్ధరాత్రి వేళ యమునను దాటించి, గోకులంలోని నందగోపుని ఇంట చేర్చాడు. యశోదమ్మ ప్రసవించిన ఆడపిల్లను తీసుకుని తిరిగి చెరసాలకు చేరుకున్నాడు. గోకులంలో నందనందనుడి జననం, ఆ ఆనందోత్సాహాలు ఒకవైపు, చెరసాలలో యోగమాయ కంసుడిని హెచ్చరించిన తీరు మరోవైపు, భాగవతంలోని అత్యంత అద్భుత ఘట్టాలు.

    నందగోపుడు తెల్లవారుజామునే నిద్రలేచి, యశోదకు మగబిడ్డ జన్మించాడనే శుభవార్తను విన్నాడు. ఆ వార్త వినగానే ఆయన ఆనందానికి అవధులు లేవు.  ఉదయమే లేచి  నదిలో స్నానం చేసి, తన శరీరమంతా సువర్ణాభరణాలను ధరించాడు. వేద పండితులను, బ్రాహ్మణులను పిలిపించి వారికి నమస్కరించాడు. వారికి అపారమైన ధనాన్ని, వస్త్రాలను సమర్పించి సత్కరించాడు. ఈ పుణ్య ఘట్టానికి ప్రతీకగా లక్షలాది గోవులను దానం చేశాడు. ఆ గోవుల కొమ్ములకు బంగారు తొడుగులు, గిట్టలకు వెండి ఆభరణాలు, శరీరంపై పట్టు వస్త్రాలు కప్పి, ఎంతో వైభవంగా దాన కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించాడు. నందుని ఈ వ్యవహారం ఆయనలోని దాతృత్వాన్ని, దైవ భక్తిని చాటుతుంది.

    నందనందనుడి రాకతో గోకులం మొత్తం ఒక వైకుంఠంలా మారింది. నందగోకులంలో ఉన్న గోపికలు, గోపాలురు ఈ వేడుకల్లో ఎంతో ఉత్సాహంగా పాల్గొన్నారు. గోకులమంతా పండుగ వాతావరణం నెలకొంది. నందగోపునికి కుమారుడు జన్మించాడనే వార్త గోకులమంతా అడవి గాలిలా వ్యాపించింది.

ఆ సందర్భాన్ని వర్ణించే పద్యం:

ఏమి నోముఫలమొ యంత ప్రొద్దొక వార్త

వింటి మబలలార! వీనులలర

మన యశోద చిన్ని మగవాని గనెనట

చూచివత్తమమ్మ! సుదతులార!

"ఓ సుదతులారా! మనం ఎటువంటి నోములు నోచుకున్నామో కానీ, ఈ రోజు మన చెవులకు ఎంతో ఆనందాన్నిచ్చే వార్త విన్నాం. మన యశోదమ్మ ఒక చిన్న మగబిడ్డను కన్నదట. పదండి, వెళ్లి ఆ చిన్ని కృష్ణుడిని చూసి వద్దాం."

     గోపికలు పసుపు, కుంకుమలతో అలంకరించుకుని, కొత్త వస్త్రాలు ధరించి నందనందనుడిని చూడటానికి పరుగులు తీశారు. తమ చేతులతో వెన్న, పాలు, పెరుగు, నూనెలు తీసుకువచ్చి యశోదమ్మకు సమర్పించి, కృష్ణుడికి ఆశీస్సులు అందించారు. వీధి వీధినా మంగళ వాద్యాలు, వేణునాదాలు, భజనలు మార్మోగాయి. గోపాలురు ఆనందంతో ఒకరిపై ఒకరు పాలు, పెరుగు చల్లుకుంటూ నృత్యాలు చేశారు, పాటలు పాడారు.

    యశోదమ్మ తన బిడ్డను ఎంతో ప్రేమగా లాలిస్తూ, ఆనందంతో జోలపాటలు పాడింది,

జోజో కమలదళేక్షణ!

జోజో మృగరాజమధ్య! జోజో కృష్ణా!

జోజో పల్లవకర పద!

జోజో పూర్ణేదువదన! జోజోయనుచున్

     కమలముల వంటి కన్నులు గలవాడా! సింహం వంటి నడుము గలవాడా! కృష్ణా! చిగురుటాకుల వంటి చేతులు, పాదాలు గలవాడా! పూర్ణ చంద్రుని వంటి ముఖము గలవాడా! అంటూ యశోదమ్మ బాలుడిని ఎంతో ప్రేమగా లాలిస్తూ జోలపాటలు పాడింది.

    నందగోకులంలో పెరిగిన శ్రీకృష్ణుని లీలలు సామాన్యుల ఊహకు కూడా అందనివి. ఆ పరమాత్మ గోపాలుని ఇంట జన్మించడం వెనుక ఉన్న గొప్పదనాన్నిపోతన కవీంద్రులు ఈ రకంగా చెప్పారు. 

ఏబాము లెఱుగక యేపారుగట్టికి బసులకాపరియింట బాము కలిగె,

నేకర్మములు లేక యెనయునెక్కటికిని జాతకర్మంబులుసంభవించె,

నేతల్లి చనుబాలు నెరుగనిప్రోడ యశోదచన్నులపాలచొరవ యెఱిగె,

నేహాని వృద్ధులు నెరుగని బ్రహ్మంబు పొదిగిటిలో వృద్ధిబొందజొచ్చె,

ఆ.   నే తపములనైన నెలమి బండని పంట,

        వల్లవీ జనముల వాడబండె,

        నే చదువులనైన మిట్టిట్టిదనరాని,

       యర్థమవయవముల నందమొందె

  •  లోకానికి ఎటువంటి బాములు (కష్టాలు) తెలియనివాడైన ఆ భగవానుడు, గోవులను కాచే నందగోపుని ఇంట్లో జన్మించి, సంపదను కలిగించాడు.ఎలాంటి పాప-పుణ్య కర్మలకు అతీతుడైన ఆ పరమాత్మకు, సాధారణ మానవుడిలాగే జాతకర్మలు (పుట్టుకతో చేసే సంస్కారాలు) జరిగాయి. ఏ తల్లి చనుబాలు ఎరుగని జ్ఞానస్వరూపుడైన ఆ శ్రీకృష్ణుడు, యశోదమ్మ చనుబాలు తాగే బాలునిగా మారిపోయాడు.చావు, పుట్టుకలు (హాని వృద్ధులు) లేని, సర్వవ్యాపి అయిన ఆ బ్రహ్మము (దేవుడు), ఒక సాధారణ ఇంటి వాతావరణంలో పెరిగి పెద్దవాడు కావడం మొదలుపెట్టాడు.ఎన్నో ఘోర తపస్సుల వల్ల కూడా సాధించలేని ఆ భగవంతుని దివ్య రూపం, సాధారణ గోపికలు ఉండే ఆ గోకులంలో సులభంగా దర్శనమిచ్చింది. ఎలాంటి చదువులకూ అంతుచిక్కని ఆ పరమ సత్యం, అందమైన అవయవాలు గల బాలుడిగా ఆ గోకులంలో వెలుగొందింది.

  •     ఇక్కడ కథ మరో మలుపు తిరుగుతుంది. వసుదేవుడు గోకులంలో కృష్ణుడిని ఉంచి, యశోదమ్మ ప్రసవించిన ఆడపిల్లను తీసుకుని చెరసాలకు తిరిగి వచ్చాడు. ఆ విషయాన్ని తెలుసుకున్న కంసుడు చెరసాలకు వెళ్లి, ఆ శిశువును నేలకేసి కొట్టబోయాడు. అప్పుడు ఆ శిశువు కంసుని చేతుల్లో నుంచి విడివడి, ఆకాశంలోకి ఎగిరి ఎనిమిది చేతుల దివ్య స్వరూపాన్ని (యోగమాయ) ధరించి  కంసుడితో, "ఓరీ కంసా! నిన్ను చంపబోయేవాడు ఇప్పటికే పుట్టి, వేరే చోట సురక్షితంగా ఉన్నాడు. నీ ప్రయత్నాలు వ్యర్థమవుతాయి" అని హెచ్చరించింది. ఈ సంఘటన కంసుడిలో తీవ్ర భయాన్ని, ఆందోళనను కలిగించింది. తన మరణం తప్పదని గ్రహించిన కంసుడు, భయపడి దేవకీవసుదేవులను బంధవిముక్తులను చేశాడు.

        నందగోకులంలో వేడుకలు, నందగోపుని దాతృత్వం మరియు భక్తికి, ఆనందానికి ప్రతీకగా నిలిస్తే, యోగమాయ హెచ్చరిక ధర్మ సంస్థాపన కోసం దైవం ఎంచుకున్న మార్గాన్ని సూచిస్తుంది. శ్రీకృష్ణుని లీలలు, గోకుల సంబరాలు భక్తులకు ఎప్పుడూ స్ఫూర్తినిస్తాయి.

    3, మే 2026, ఆదివారం

     

    :: శ్రీకృష్ణ జననం :: 

        దేవకి ఏడవ గర్భంగా శేషుని అంశ అయిన బలరాముడు ప్రవేశించగా, యోగమాయ ఆ గర్భాన్ని నందగోకులంలో ఉన్న రోహిణి గర్భానికి మార్చింది. అనంతరం, లోకాలను రక్షించడానికి శ్రీమన్నారాయణుడు స్వయంగా దేవకి అష్టమ గర్భంలో ప్రవేశించాడు. ఆమె ముఖం దివ్య తేజస్సుతో వెలిగిపోతుండడం చూసి, కంసుడు భయపడి మరింత అప్రమత్తమయ్యాడు.

        శ్రావణ మాసంలో, అష్టమి తిథి అర్ధరాత్రి వేళ... జగత్తును ఏలే జగన్నాథుడు శంఖు, చక్ర, గదా, పద్మాలను ధరించి చతుర్భుజ రూపంతో ఆవిర్భవించాడు.

        ఆ దివ్య శిశువును చూసి వసుదేవుడు ఆనందపడిన సందర్భాన్ని పోతన గారు ఈ పద్యంలో ఎంతో రమణీయంగా వర్ణించారు:

     సీ.         జలధరుదేహునాజానుచతుర్బాహు  - సరసీరుహాక్షు విశాలవక్షు 

                  జారుగదాశంఖచక్రపద్మవిలాసు - గంఠకౌస్తుభమణికాంతిభాసు 

                  గమనీయకటిసూత్రకంకణకేయూరు - శ్రీవత్సలాంఛనాంచితవిహారు 

            నురుకుండలప్రభాయుతకుంతలలలాటు - వైడూర్యమణిగణవరకిరీటు 

    తే.గీ.     బాలు బూర్ణేందురుచిజాలు భక్తలోక

                  పాలు సుగుణాలవాలు గృపావిశాలు -

                  జూచి తిలకించి పులకించి చోద్యమంది -

                  యుబ్బిచెలరేగి వసుదేవుడుత్సహించె

     

        ఆ శిశువు మేఘముల వంటి నల్లని శరీరం (జలధరదేహు) కలిగి ఉన్నాడు. మోకాళ్ల వరకు పొడవైన నాలుగు చేతులు (ఆజానుచతుర్బాహు), పద్మాల వంటి విశాలమైన కన్నులు (సరసీరుహాక్షు), విశాలమైన వక్షస్థలం (విశాలవక్షు) ఉన్నాయి. ఆ చేతులలో అందమైన గద, శంఖం, చక్రం, పద్మం అనే ఆయుధాలు శోభిల్లుతున్నాయి. మెడలో ధరించిన కౌస్తుభ మణి కాంతులు విరజిమ్ముతున్నాయి. వడ్డాణం, కంకణాలు, భుజకీర్తులు (కేయూరాలు) ధరించి, వక్షస్థలంపై శ్రీవత్సలాంఛనంతో వెలుగొందుతున్నాడు. చెవులకు ధరించిన కుండలాల కాంతులతో, ముంగురులతో, తలపై ఉన్న వైడూర్యాల కిరీటంతో ఆ శిశువు దివ్య తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తున్నాడు. నిండు చంద్రుని వంటి కాంతిని వెదజల్లుతున్న ఆ బాలుడిని, భక్తజనులను కాపాడేవాడిని, సద్గుణాలకు నిధిని, దయారస సంపూర్ణుడైన ఆ శిశువును వసుదేవుడు కళ్లారా చూశాడు (చూచి). తనివితీరా పరిశీలించాడు (తిలకించి). ఆ అద్భుత రూపాన్ని చూసి శరీరం పులకరించిపోగా, ఆశ్చర్యపోయి (చోద్యమంది), ఆనందంతో ఉప్పొంగి, అత్యంత ఉత్సాహాన్ని పొందాడు.

        కారాగారంలో శ్రీకృష్ణుడు చతుర్భుజ రూపంలో దేవకి, వసుదేవులకు దర్శనమిచ్చి, తనను గోకులంలో నందుని భార్య అయిన యశోద పక్కన ఉంచి, అక్కడ పుట్టిన ఆడపిల్లను తీసుకురమ్మని ఆదేశిస్తాడు. ఆ వెంటనే ఆ దివ్య శిశువు సాధారణ మానవ శిశువుగా మారిపోతాడు.

        వసుదేవుడు భగవంతుని ఆదేశాన్ని శిరసావహించి, ఒక బుట్టలో శిశువును ఉంచుకుని బయలుదేరుతాడు. ఆ సమయంలో ప్రకృతి సహకరించిన తీరు అద్భుతంగా ఉంటుంది.

        కంసుడు వేసిన సంకెళ్లు, చెరసాల తలుపులు దానంతట అవే తెరుచుకుంటాయి. కంసుని సైనికులు, కాపలాదారులు అందరూ గాఢ నిద్రలోకి జారుకుంటారు.  బయట కుండపోత వర్షం కురుస్తుండగా, ఆదిశేషుడు తన ఐదు పడగలతో వసుదేవునికి గొడుగులా అడ్డుపడి, శిశువుకు వర్షం తగలకుండా రక్షణనిస్తాడు.

        వసుదేవుడు రేపల్లె (నందగోకులం) చేరుకోవడానికి ఉప్పొంగి ప్రవహిస్తున్న యమునా నదిని దాటాల్సి వస్తుంది. నదిలోకి దిగగానే నీటి ప్రవాహం ఎక్కువగా ఉండడంతో వసుదేవుడు భయపడతాడు. అయితే, శ్రీకృష్ణుని పాద స్పర్శ తగలగానే యమునా నది భక్తితో రెండు పాయలుగా విడిపోయి, వసుదేవునికి నడిచేందుకు మార్గాన్ని ఇస్తుంది.

        వసుదేవుడు రేపల్లెలోని నందుని మందిరానికి చేరుకుంటాడు.  అక్కడ యశోద, నందులు గాఢ నిద్రలో ఉంటారు. వసుదేవుడు శ్రీకృష్ణుడిని యశోద పక్కన ఉంచి, అక్కడ యోగమాయ అంశతో పుట్టిన ఆడశిశువును తన చేతుల్లోకి తీసుకుంటాడు. ఎవరికీ తెలియకుండా తిరిగి చెరసాలకు చేరుకుని, ఆ ఆడపిల్లను దేవకి పక్కన పడుకోబెడతాడు.

        చెరసాలలో శిశువు ఏడ్చే శబ్దం విన్న కాపలాదారులు కంసుడికి సమాచారం ఇస్తారు. కంసుడు వచ్చి ఆ బిడ్డను చంపబోగా, ఆ పాప ఆకాశంలోకి ఎగిరిపోయి, అష్టమ గర్భం నిన్ను చంపేవాడు వేరే చోట సురక్షితంగా ఉన్నాడని హెచ్చరించి మాయమవుతుంది. ఈ విధంగా వసుదేవుడు రేపల్లెకు వెళ్లి, శ్రీకృష్ణుడిని సురక్షితంగా చేర్చడం ద్వారా భవిష్యత్తులో లోక కంటకుడైన కంసుని సంహారానికి నాంది పలికాడు. 

    30, ఏప్రిల్ 2026, గురువారం

     

    :: అమెరికాలోని అంతుచిక్కని అద్భుతం: డెవిల్స్ టవర్ ::

    ప్రపంచంలో ఎన్నో వింతైన, అద్భుతమైన సహజ శిలా నిర్మాణాలు ఉన్నాయి. అయితే, అందులోనూ భూగర్భ శాస్త్రవేత్తలకు మరియు పర్యాటకులకు ఎంతో ఆశ్చర్యాన్ని కలిగించే ఒక అద్భుతమైన నిర్మాణం అమెరికాలోని వ్యోమింగ్ (Wyoming) రాష్ట్రంలో ఉంది. దానినే 'డెవిల్స్ టవర్' అని పిలుస్తారు. చుట్టూ ఉన్న పచ్చని అడవులు, మైదానాల మధ్యలో, ఒకే బండరాయిలా దాదాపు 1,267 అడుగుల (386 మీటర్ల) ఎత్తుతో ఆకాశాన్ని తాకుతున్నట్లు నిటారుగా ఉండే ఈ నిర్మాణం భూమిపై మరెక్కడా కనిపించదు.

    ఈ అద్భుతమైన నిర్మాణం ఎలా ఏర్పడిందనే దానిపై భూగోళ శాస్త్రవేత్తలు సంవత్సరాల తరబడి పరిశోధనలు చేశారు. వారి పరిశోధనల ప్రకారం, మిలియన్ల సంవత్సరాల క్రితం భూమి లోపల కరిగిన లావా (Magma) అగ్నిపర్వతం ద్వారా బయటకు రాకుండా, అలానే భూమి పొరల మధ్యలో చిక్కుకుపోయింది. కాలక్రమేణా చుట్టూ ఉన్న మృదువైన మట్టి అంతా గాలి మరియు వర్షానికి కొట్టుకుపోవడంతో, లోపల గట్టిపడిన అగ్నిపర్వత శిల మాత్రం బయటకు కనిపించింది. ఈ శిల చల్లబడే సమయంలో ఏర్పడిన షట్కోణ ఆకారపు నిలువు గీతలు (Hexagonal columnar joints) దీనిని భూమిపైనే అత్యంత ప్రత్యేకమైన నిర్మాణంగా మార్చాయి.

    డెవిల్స్ టవర్ చుట్టూ కేవలం సైన్స్ మాత్రమే కాదు, ఎన్నో స్థానిక పౌరాణిక కథలు కూడా ముడిపడి ఉన్నాయి. స్థానిక అమెరికన్ గిరిజనులు (Native Americans) దీనిని పవిత్రమైన ప్రదేశంగా భావించి 'బియర్స్ లాడ్జ్' (Bear Lodge) అని పిలుస్తారు. వారి పురాణాల ప్రకారం, ఒకప్పుడు ఇద్దరు బాలికలను రక్షించడానికి దేవుడు ఈ కొండను పైకి లేపాడని, ఆ సమయంలో ఒక పెద్ద ఎలుగుబంటి తన గోళ్లతో ఈ కొండను గీకడం వల్లే నిలువుగా ఉన్న ఈ గాడులు ఏర్పడ్డాయని వారు నమ్ముతారు. ఈ నమ్మకాలు ఇప్పటికీ అక్కడ నివసించే స్థానికులకు ఈ ప్రదేశంతో ఉన్న బలమైన అనుబంధాన్ని తెలియజేస్తాయి.

    1906లో అమెరికా అధ్యక్షుడు థియోడర్ రూзవెల్ట్ ఈ ప్రాంతాన్ని దేశంలోనే మొట్టమొదటి 'నేషనల్ మాన్యుమెంట్' (National Monument) గా ప్రకటించి దీనికి చారిత్రక గుర్తింపును తెచ్చారు. అప్పటి నుండి ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న రాక్ క్లైంబర్స్ (కొండలు ఎక్కే సాహసికులు) మరియు పర్యాటకులను ఆకర్షిస్తోంది. అలాగే, పాప్ సంస్కృతిలో కూడా ఈ టవర్ తనదైన ముద్ర వేసుకుంది. 1977లో విడుదలైన ప్రముఖ హాలీవుడ్ సైన్స్ ఫిక్షన్ చిత్రం "క్లోజ్ ఎన్‌కౌంటర్స్ ఆఫ్ ది థర్డ్ కైండ్" (Close Encounters of the Third Kind) లో ఈ ప్రదేశం ప్రధాన ఆకర్షణగా చూపబడింది.

     ప్రకృతి తన ఒడిలో దాచుకున్న కొన్ని వింతలు మరియు అద్భుతాలకు ఈ డెవిల్స్ టవర్ ఒక అద్భుతమైన ఉదాహరణ. సైన్స్ మరియు పురాణాల మేళవింపుగా ఉన్న ఈ ప్రదేశం చరిత్రను, భూగర్భ శాస్త్రాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి ఎంతగానో ఉపయోగపడుతుంది. జీవనస్రవంతి లాంటి ఛానెల్‌లకు ఇది ప్రేక్షకుల మదిలో చెరగని ముద్ర వేసే ఒక అద్భుతమైన అంశం.మరిన్ని ఇలాంటి ఆసక్తికరమైన విషయాల కోసం జీవనస్రవంతి  ఛానెల్‌ను అనుసరించండి.  స్వస్తి! 




    అమెరికాలోని వ్యోమింగ్ రాష్ట్రంలో... ఆకాశాన్ని తాకుతూ, చుట్టూ ఉన్న మైదానాల మధ్యలో ఒంటరిగా నిటారుగా నిలబడి ఉన్న అద్భుతమైన భారీ రాతి స్తంభాన్ని ఎప్పుడైనా చూశారా? ప్రకృతి ఒడిలో దాగి ఉన్న ఈ వింత నిర్మాణం ప్రపంచంలోనే ఎంతో ప్రత్యేకమైనది. దాదాపు 1200 అడుగుల ఎత్తు ఉన్న ఈ 'డెవిల్స్ టవర్' ఒక అగ్నిపర్వతం లోపల ఏర్పడిన లావా అవశేషం అంటారు శాస్త్రవేత్తలు. అయితే, స్థానిక గిరిజనులు మాత్రం దీనిని ఎలుగుబంటి గోళ్లతో గీకినట్లు ఏర్పడిందని నమ్ముతారు. అసలు ఈ అద్భుతం వెనుక ఉన్న నిజం ఏమిటి? అంతుచిక్కని ఈ రహస్యాలు మరియు ఆసక్తికరమైన విషయాల పూర్తి వివరాలను పెద్ద వీడియోలో వివరించండం జరిగింది. క్రింద ఉన్న లింంక్ ను క్లిక్ చేసి  ఇప్పుడే వినండి. జీవనస్రవంతి' ఛానెల్‌ ను సబ్స్క్రైబ్ చేసుకోవడం  మర్చిపోకండి!



      ద్రౌపది నవ్వు       శ్రీమహాభారత కథాగమనమును మలుపు త్రిప్పిన సంఘటనలందు " ద్రౌపది నవ్వు" ప్రముఖమైనదిగా చెప్పబడుతుంది. మన కెదురుగ ను...